گل‌مژه التهاب پلک چشم بصورت تجمع ترشحات چرکی کوچک است. در اکثر موارد، عامل عفونت، باکتری استافیلوکوکوس است، که گاهی به آن گل‌مژه می‌گویند. با وجود اینکه گل‌مژه آزاردهنده و بطرز عجیبی شایع است، معمولا جای نگرانی برای آن نیست. اغلب برجستگی قرمز و دردناکی شبیه یک دمل یا جوش است. گرچه اکثر گل‌مژه‌ها خارج از پلک شکل می‌گیرند، بعضی داخل آن رشد می‌کنند. در بیشتر موارد، گل‌مژه طی یک هفته بدون مداوای پزشکی بهتر می‌شود. گل‌مژه‌های خارجی، یا آن‌هایی که در قسمت بیرونی پلک شکل می‌گیرند، احتمالا زرد شده و ترشحات چرکی از آن‌ها خارج می‌شود. گل‌مژه‌های داخلی که داخل پلک ایجاد می‌شوند، دردناک‌تر هستند. استفاده از کمپرس گرم روی گل‌مژه به خروج راحت‌تر ترشحات چرکی و بهبود درد و تورم کمک می‌کند. گاهی اوقات گل‌مژه عود می‌کند.

انواع گل مژه


دو گروه گل‌مژه وجود دارد:

گل‌مژه خارجی

گل‌مژه خارجی

 گل‌مژه‌های خارجی در طول لبه خارجی پلک ایجاد می‌شوند. آن‌ها می‌توانند زرد و پر از ترشح چرکی و در صورت تماس دردناک باشند. گل‌مژه می‌تواند در اثر عفونت‌های زیر ایجاد شود:

  • فولیکول مژه: حفره‌های کوچکی روی پوست که مژه‌ها از آنجا رشد می‌کنند.
  • غده چربی (zeis): این غده به فولیکول مژه متصل است و سبوم تولید می‌کند. سبوم به چربی مژه‌ها کمک می‌کند و از خشک شدن آن‌ها جلوگیری می‌کند.
  • غده آپوکرین (Moll): این غده هم از خشک شدن مژه‌ها جلوگیری می‌کند. این یک غده عرقی است که داخل فولیکول مژه می‌ریزد.

گل‌مژه داخلی

گل‌مژه داخلی

آماسی که داخل پلک ایجاد می‌شود. معمولا گل‌مژه داخلی دردناک‌تر از گل‌مژه خارجی است. این نوع گل‌مژه اکثرا بدلیل عفونت غدد میبومین است. این غدد مسئول تولید مایعی که بخشی از غشای روی چشم را می‌سازد، هستند. بیمار احتمالا سوزش چشم، پوسته شدن لبه های پلک، سستی پلک، خارش روی سطح کره چشم، حساسیت به نور، اشک‌ریزی چشم، حس وجود جسم خارجی در چشم، و ناراحتی به هنگام پلک‌زدن را هم تجربه می‌کند.

علائم


علائم

اکثرا، گل‌مژه هربار فقط یک چشم را تحت تاثیر قرار می‌دهد. بیمار دچار یک تورم قرمزرنگ دردناک روی پلک می‌شود، که می‌تواند باعث اشک آمدن از چشم و قرمزی آن شود. گاهی گل‌مژه شبیه یک جوش است. گل‌مژه بندرت هر دو چشم را بطور همزمان تحت تاثیر قرار می‍دهد. افراد معمولا یک گل‌مژه را در یک چشم تجربه می‌کنند. با این وجود، ممکن‌است بیش از یک گل‌مژه در یک چشم یا یک گل‌مژه در هر دو چشم داشته باشند. علائم گل‌مژه شامل موارد زیر است:

  • یک برآمدگی روی پلک
  • تورم پلک
  • درد
  • قرمزی
  • حساس شدن
  • پوسته شدن لبه‌های پلک
  • احساس سوزش
  • سستی پلک
  • خارش چشم
  • تاری دید
  • خروج مخاط از چشم
  • حساسیت به نور
  • اشک‌ریزی چشم
  • ناراحتی بهنگام پلک زدن
  • احساس وجود جسم خارجی در چشم

اگر گل‌مژه بیش از ۱ هفته ادامه پیدا کرد، باعث مشکلات بینایی شد، اگر خیلی دردناک شد، یا به دیگر قسمت‌های صورت سرایت کرد، یا اگر پلک یا چشم قرمز شد، به پزشک مراجعه کنید.

عوامل خطر

عوامل خطر

موارد زیر خطر ایجاد گل‌مژه را افزایش می‌دهند:

  • استفاده از لوازم آرایشی منقضی شده
  • پاک نکردن آرایش چشم قبل از خواب
  • ضدعفونی نکردن لنزهای تماسی چشم قبل از استفاده
  • درآوردن لنزهای چشمی با دست ضدعفونی نشده
  • گل‌مژه بیشتر بین نوجوانان رایج است، اما افراد در هر سنی می‌توانند مبتلا شوند
  • تغذیه ضعیف
  • خواب ناکافی

اگر یکی از اعضای خانواده گل‌مژه دارد، دیگر افراد ساکن در خانه نباید لیف یا حوله صورت بصورت مشترک استفاده کنند. گاهی اوقات گل‌مژه یکی از عوارض بلفاریت (التهاب پلک‌ها) است. بلفاریت اغلب بوسیله یک عفونت باکتریایی ایجاد می‌شود، اما گاهی اوقات هم یکی از عوارض روزاسه (یک التهاب پوستی که بطور عمده پوست صورت را تحت تاثیر قرار می‌دهد) است.

عوارض


عوارض

گل‌مژه عوارضی هم در پی دارد، هرچند خیلی نادرند. آن‌ها شامل موارد زیر می‌شوند:

  • کیست میبومین: کیست غدد کوچکی که در پلک جای گرفته‌اند. این غدد که در لبه پلک قرار دارند، مایعی چرب به نام سبوم تولید می‌کنند. تداوم گل‌مژه داخل پلک، درنهایت باعث کیست میبومین یا شالازیون می‌شود، مخصوصا اگر غده میبومین مسدود شده باشد. این نوع کیست براحتی و عملا قابل درمان است.
  • التهاب یا عفونت پلک: اگر عفونت به بافت دور چشم سرایت کند این مشکل ایجاد می‌شود. لایه‌های پوست اطراف چشم ملتهب و قرمز می‌شوند، که باعث قرمزی و تورم پلک‌ها می‌شود. و با آنتی‌بیوتیک درمان می‌شود.با وجود اینکه احتمال بروز این عوارض هست، همانطور که قبلا به آن اشاره شد، در اکثر موارد گل‌مژه با کمترین مداخله برطرف می‌شود.

درمان


اکثرا گل‌مژه بدون نیاز به هیچ درمانی به خودی خود برطرف می‌شود. به محض اینکه سر باز کرد، علائم آن بسرعت برطرف می‌شوند. سعی نکنید گل‌مژه را خودتان فشار دهید و تخلیه کنید.در ادامه روش های درمانی دیگر را میتوانید مطالعه کنید:

از کمپرس گرم استفاده کنید

از کمپرس گرم استفاده کنید

کمپرس گرم موثرترین روش برای درمان گل‌مژه است. گرما به حل شدن ترشحات چرکی و چربی کمک می‌کند، بنابراین گل‌مژه بطورطبیعی می‌تواند تخلیه شود. یک حوله کوچک تمیز را با آب گرم مرطوب کنید. مطمئن شوید که آب خیلی داغ نیست. حوله را فشار دهید بطوریکه نم‌دار باشد نه خیس. سپس آن را به‌آرامی برای ۵ تا ۱۰ دقیقه روی چشم قرار دهید. آن را فشار ندهید و سعی نکنید با فشار حوله گل‌مژه را تخلیه کنید. شما می‌توانید این عمل را ۳ تا ۴ بار در روز انجام دهید.

تمیز کردن پلک با کمی آب صابون 

تمیز کردن پلک با کمی آب صابون

یک شامپو بچه (بدون سوزش چشم) را با کمی آب گرم مخلوط کنید. با استفاده از یک گوش‌پاک‌کن یا حوله صورت آغشته به آن، پلک‌ها را به‌آرامی تمیز کنید. شما می‌توانید این عمل را هر روز تا برطرف شدن کامل گل‌مژه انجام دهید. تمیز کردن پلک‌ها به پیشگیری از گل‌مژه‌های بیشتر هم کمک می‌کند. گزینه دیگر، استفاده از محلول سالین است. این محلول به از بین بردن باکتری‌های غشای چشم کمک می‌کند.

از چای کیسه‌ای گرم استفاده کنید

از چای کیسه‌ای گرم استفاده کنید

شما می‌توانید بجای استفاده از کمپرس حوله گرم، از چای کیسه‌ای گرم استفاده کنید. چای سیاه بهتر کار می‌دهد، زیرا به کاهش تورم کمک می‌کند و خاصیت آنتی‌باکتریال دارد. اگر می‌خواهید چای بنوشید، آب جوش را در یک فنجان بریزید و چای کیسه‌ای را در آن قرار دهید. اجازه دهید چای حدود ۵ دقیقه دم بکشد. کمی صبر کنید تا چای کیسه‌ای برای گذاشتن روی چشم‌ها به اندازه کافی خنک شود. سپس حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه آن را روی چشمتان بگذارید. برای هر چشم یک چای کیسه‌ای مجزا استفاده کنید.

از داروهای مسکن بدون نیاز به تجویز پزشک استفاده کنید

برای تسکین درد ایبوپروفن یا استامینوفن (Tylenol) بخورید. از دستورالعمل روی بسته دارو پیروی کنید تا از مصرف دوز صحیح دارو اطمینان حاصل کنید. اگر درد ناشی از گل‌مژه خیلی جدی است و مانع انجام کارهای عادی روزانه می‌شود، به پزشک مراجعه کنید.

از استفاده از مواد آرایشی و لنز تماسی چشم اجتناب کنید

اگر گل‌مژه دارید از مواد آرایشی استفاده نکنید. مواد آرایشی حتی باعث آسیب بیشتر به چشم و کند کردن روند بهبودی می‌شوند. شما می‌تونید باکتری را به مواد و لوازم آرایشی انتقال داده و عفونت را به چشم دیگرتان هم سرایت دهید. قلم‌موی آرایشی خود را بطور منظم بشویید. هر ماده آرایشی چشمی که بیش از سه ماه از استفاده آن می‌گذرد را دور بریزید. اگر از لنز تماسی استفاده می‌کنید، تا بهبودی کامل گل‌مژه، عینک را جایگزین آن کنید. باکتری گل‌مژه می‌تواند به لنز منتقل شود و باعث گسترش عفونت شود.

از پماد آنتی‌بیوتیک استفاده کنید

از پماد آنتی‌بیوتیک استفاده کنید

شما می‌توانید بدون نسخه پزشک از داروخانه پماد برای گل‌مژه تهیه کنید. برای استفاده از پماد، پلک چشم مورد نظر را بسمت پایین بکشید و حدود یک چهارم اینچ از پماد را داخل پلک چشم فشار دهید. برای گل‌مژه از استروئید موضعی اجتناب کنید. زیرا احتمالا عوارض جانبی دارند. مطمئن شوید که هر ماده‌ درمانی که داخل چشم یا روی آن استفاده می‌کنید مخصوص چشم است. شواهد کمی در تایید تاثیر قطره آنتی‌بیوتیک چشمی روی گل‌مژه خارجی وجود دارند.

محل مورد نظر را برای کمک به تخلیه بهتر ماساژ دهید

علاوه بر تمیز کردن پلک‌ها می‌توانید محل مورد نظر را برای تخلیه زودتر گل‌مژه، ماساژ دهید. این کار را به‌آرامی و با دست تمیز انجام دهید. وقتی گل‌مژه تخلیه شد، محل را تمیز نگه دارید و از تماس دست با چشم‌ها اجتناب کنید. اگر ماساژ آزاردهنده است، از انجام آن خودداری کنید.

درمان دارویی با تجویز پزشک


پزشک احتمالا برای عفونت پماد آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کند. برای التهاب، پزشک احتمالا کمی استروئید می‌دهد تا به کاهش تورم کمک کند. گاهی‌اوقات گل‌مژه‌ها نیاز به تخلیه شدن توسط متخصص دارند، مخصوصا اگر داخل پلک باشند یا روی بینایی اثر گذاشته باشند.

Post Author: مجله آنلاین چشم پزشکی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

You may also like

سندرم خشکی چشم:تغییر در کیفیت دید و بینایی و کمیت اشک چشم

خشکی چشم، که همچنین سندرم خشکی چشم نامیده می‌شود، امروزه

ضعیفی چشم:تقویت و بهبود قدرت بینایی و کاهش سردردهای ناشی از آن

ضعیفی چشم غالبا با یکی از موارد نزدیک‌­بینی (با نام مایوپیا)

آب مروارید دیابتی:کدر شدن لنز یا عدسی چشم در اثر دیابت و درمان آن

کاتاراکت یا آب مروارید عارضه‌ای است که در طی آن عدسی