کوررنگی چشم

دید رنگی ضعیف یا نقص در دید رنگی، ناتوانی در دیدن تفاوت میان برخی رنگ‌هاست، حتی اگر برخی رنگ‌ها توسط فرد مشاهده و درک شود. عامه مردم اصطلاح “کوررنگی” را برای توصیف این عارضه بکار می‌برند. ولی کوررنگی حقیقی – که در آن شخص تنها طیف رنگی سیاه و سفید را ببیند – نادر است. دید رنگی ضعیف معمولاً ارثی است. احتمال بدنیا آمدن با دید رنگی ضعیف در مردان بیشتر گزارش شده است. فقدان دید رنگی معمولاً از والدین به کودک منتقل می‌شود (وراثتی) و در زمان تولد نیز با کودک است، هرچند گاهی اوقات این عارضه می‌تواند در سال‌های بعد عمر فرد خود را بروز دهد. اکثر افراد می‌توانند دچار فقدان دید رنگی شوند و به ندرت این عارضه نشانه بیماری جدی دیگری است.

درمان کور رنگی با روش های نوین

اکثر افرادی که به دید رنگی ضعیف مبتلا هستند نمی‌توانند میان برخی از پرده‌های رنگ قرمز و سبز تمایزی قائل شوند. با شیوه کمتر، افرادی که به دید رنگی ضعیف مبتلا هستند نمی‌توانند میان برخی از پرده‌های رنگ آبی و زرد تمایزی قائل شوند. برخی از بیماری‌های خاص چشمی و برخی از داروها نیز می‌توانند باعث دید رنگی ضعیف شوند. اگر کوررنگی در نتیجه بیماری یا مصدومیت ایجاد شود، درمان علت زمینه‌ای ممکن است به بهبود توانایی فرد در تشخیص رنگ کمک کند. اگر کوررنگی ارثی باشد، چشم‌پزشک عینک‌های رنگی یا لنزهای تماسی را برای فرد تجویز خواهد کرد که می‌تواند به وی در تشخیص رنگ‌ها کمک کند.

 چه تفاوت‌هایی میان انواع مختلف کوررنگی وجود دارد؟


چه تفاوت‌هایی میان انواع مختلف کوررنگی وجود دارد؟

شایع‌ترین انواع کوررنگی هنگامی اتفاق می‌افتد که ژن‌هایی که شما از والدین خود به ارث برده‌اید تا به شما در تشکیل رنگدانه‌های نوری داخل سلول‌های مخروطی چشم کمک کنند، به خوبی وظیفه خود را انجام ندهند. گاهی اوقات این به معنای آن است که شما نسبت به برخی از رنگ‌ها حساسیت کمتری نشان خواهید داد و گاهی اوقات به معنای آن است که نمی‌تونید رنگ‌های خاصی را ببینید.

کوررنگی رنگ قرمز-سبز

این حالت هنگامی اتفاق می‌افتد که رنگدانه‌های نوری در سلول‌های مخروطی قرمز و سلول‌های مخروطی سبز در چشمان شما به خوبی وظیفه خود را انجام ندهند یا اصلاً کاری انجام دهند. چندین نوع از این کوررنگی وجود دارد:

  • سبزدشواربینی: این نوع کوررنگی شایع‌ترین نوع کوررنگی است و ۵ درصد از مردان را تحت تأثیر قرار می‌دهد ولی در زنان نادر است.این نوع کوررنگی هنگام اتفاق می‌افتد که رنگدانه‌های نوری مخروطی سبز، آن طور که باید، وظیفه خود را انجام ندهند. زرد و سبز، قرمزتر به نظر می‌رسد و به سختی می‌توان آبی را از بنفش تشخیص داد.
  • سرخ‌دشواربینی: این نوع کوررنگی هنگام اتفاق می‌افتد که رنگدانه‌های نوری مخروطی قرمز، آن طور که باید، وظیفه خود را انجام ندهند. نارنجی، قرمز و زرد، سبزتر به نظر می‌رسند و رنگ‌ها درخشندگی خود را از دست خواهند داد. این نوع کوررنگی معمولاً خفیف بوده و باعث بروز مشکلی در زندگی روزمره فرد نخواهد شد. این عارضه در زنان نادر بوده و حدود ۱ درصد از مردان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
  • سرخ‌کوری: شخص هیچ سلول مخروطی قرمزی ندارد. رنگ قرمز صرفاٌ مشکی دیده می‌شود. برخی از پرده‌های رنگ نارنجی زرد و سبز نیز زرد به نظر می‌رسد. این عارضه در زنان نادر بوده و حدود ۱ درصد از مردان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
  • سبزکوری: شخص هیچ سلول مخروطی سبزی ندارد. قرمز به نظر زرد متمایل به قهوه‌ای و سبز نیز بژ به نظر می‌رسد. این عارضه ۱ درصد از مردان را تحت تأثیر قرار می‌دهد و در زنان نادر است.

کوررنگی رنگ آبی-زرد

این عارضه هنگامی رخ می‌دهد که رنگدانه‌های نوری در سلول‌های مخروطی آبی درست کار نمی‌کنند یا وجود ندارند. این نوع کوررنگی دومین نوع شایع آن است و بطور مساوی زنان و مردان را درگیر می‌کند.

  • آبی‌دشواربینی: سلول‌های مخروطی آبی در چشم فرد تنها بصورت محدودی کار می‌کنند. رنگ آبی، سبزتر به نظر می‌رسد و شخص به سختی می‌تواند صورتی را از زرد و قرمز تشخیص دهد. این عارضه بشدت نادر است.
  • آبی‌کوری: این عارضه که با نام کوررنگی آبی-زرد نیز شناخته می‌شود، هنگامی رخ می‌دهد که شخص فاقد هرگونه سلول مخروطی آبی باشد. آبی به نظر سبز و زرد خاکستری روشن یا بنفش دیده می‌شود. این عارضه بشدت نادر است.

کوررنگی کامل

به این عارضه که تک‌رنگ‌بینی نیز می‌گویند، شخص هیچ رنگی نمی‌بیند یا ممکن است دید شخص واضح نباشد. دو نوع از این کوررنگی وجود دارد:

  • تک‌رنگ‌بینی مخروطی: این نوع کوررنگی هنگامی رخ می‌دهد که از هر ۳ رنگدانه‌ نوری در سلول‌های مخروطی، ۲ رنگدانه‌ نوری – سبز، قرمز یا آبی – کار نکند. از آنجایی که تنها یکی از سلول‌های مخروطی کار می‌کند، تعیین این که کدام سلول مخروطی در حال کار کردن است دشوار خواهد باشد. اگر هر کدام از سلول‌های مخروطی ناقص شخص سلول مخروطی آبی باشد، دید شخص واضح نخواهد بود و شخص دچار نزدیک‌بینی می‌شود، همچنین حرکات چشمی غیر قابل کنترل خواهد داشت — که به این عارضه نیستاگموس (حرکت غیرارادی کره چشم) می‌گویند.
  • تک‌رنگ‌بینی استوانه‌ای: نام دیگر این عارضه آکروماتوپسیا (رنگ‌کوری کامل) است که شدیدترین نوع کوررنگی است. در این عارضه هیچ یک از سلول‌های مخروطی رنگدانه‌ نوری‌ای ندارند که کار کند. در نتیجه دنیا در دید شخص سیاه، سفید و خاکستری خواهد رسید. نور شدید می‌تواند چشمان شخص را اذیت کرده و همچنین شخص حرکت غیر ارادی کره چشم (نیستاگموس) خواهد داشت.

علل بیماری چشم کوررنگی


دیدن رنگ‌ها در سرتاسر طیف نور مرئی یک پروسه پیچیده است که از توانایی چشمان شما در تشخیص رنگ‌های اصلی قرمز، آبی و سبز شروع می‌شود. نور از طریق قرنیه به چشم وارد شده و از عدسی و زلالیه رد شده، بافتی ژله مانند در چشمان شما (با ساختار شیشه‌ای مانند) و به سلول‌های حساس به چشم (سلول‌های مخروطی) می‌رسد که در پشت چشمان شما و در شبکیه قرار گرفته‌اند. مواد شیمیایی در سلول‌های مخروطی چشم رنگ‌ها را از هم تشخیص داده و اطلاعات را از طریق عصبی بینایی به مغز شما می‌فرستند.اگر چشم شخص طبیعی باشد، خواهد توانست رنگ‌های مختلف را تشخیص دهید، ولی اگر سلول‌های مخروطی شخص فاقد یک یا چند ماده شیمیایی حساس به نور باشد، شخص ممکن است تنها دو رنگ اصلی را ببیند. دید رنگی ضعیف علل مختلفی دارد:

  • اختلالات وراثتی. دید رنگی ضعیف ناشی از وارثت در مردان بیشتر از زنان شایع است. متداول‌ترین نوع کوررنگی قرمز-سبز و نادرترین نوع آن کوررنگی آبی-زرد است. همچنین فقدان دید رنگی بطور کامل نیز نادر است.شما می‌توانید درجه‌ای خفیف، متوسط یا شدید از این اختلال را داشته باشید. دید رنگی ضعیف ناشی از وراثت معمولاً هر دو چشم را درگیر می‌کند و شدت آن نیز در طول عمر تغییر نخواهد کرد.
  • بیماری‌ها. برخی از عارضه‌هایی که می‌توانند باعث نقص رنگی شود عبارتند از کم خونی سلول‌های داسی شکل، دیابت، دژنراسیون ماکولا (تباهی لکه زرد)، بیماری آلزایمر، گلوکوم، بیماری پارکینسون، اعتیاد به الکل و لوسمی (سرطان خون) یکی از چشم‌ها ممکن است بیشتر از دیگری درگیر این بیماری شود و همچنین اگر بیماری زمینه‌ای را بتوان درمان کرد نقص رنگی نیز بهتر خواهد شد.
  • داروهای خاص. برخی از داروها می‌توانند دید رنگی را تغییر دهند، همچون برخی داروهایی که برای مشکلات قلبی، فشار خون بالا، اختلال نعوظ، عفونت، اختلالات اضطرابی و مشکلات روانی تجویز می‌شوند.
  • پیری. با افزایش سن توانایی چشم در تشخیص رنگ‌ها نیز تحلیل خواهد رفت.
  • مواد شیمیایی. قرار گرفتن در معرض برخی مواد شیمیایی در محل کار، همچون کربن دی سولفید و کودها می‌تواند باعث از دست رفتن دید رنگی شود.

علائم کوررنگی چشم


ممکن است شما نیز کوررنگی داشته باشید، بدون آنکه خودتان بدانید. برخی افراد هنگامی متوجه کوررنگی خود یا کودکشان می‌شوند که این بیماری باعث سردرگمی آنها شود – برای مثال وقتی که در تشخیص رنگ‌های چراغ راهنما به مشکل برمی‌خورند یا در تفسیر مواد آموزشی طبقه‌بندی شده بر اساس رنگ مشکل داشته باشند. افرادی که به دید رنگی ضعیف مبتلا هستند نمی‌توانند موارد زیر را تشخیص دهند:

  • پرده‌های رنگی مختلف قرمز و سبز
  • پرده‌های رنگی مختلف آبی و زرد
  • همه رنگ‌ها

شایع‌ترین نوع کوررنگی ناتوانی در دیدن برخی پرده‌های قرمز و سبز است. غالباً افرادی که کوررنگی قرمز-سبز یا آبی-زرد دارند کاملاً نسبت به این دو کوررنگ نیستند. کوررنگی می‌تواند خفیف، متوسط یا شدید باشد.

نحوه تشخیص کوررنگی


اگر در دیدن برخی رنگ‌های خاص مشکل دارید، چشم پزشک می‌تواند شما را معاینه کند تا وجود هر گونه کوررنگی را در چشمان شما بررسی نماید. به احتمال زیاد معاینه کاملی از چشم شما به عمل خواهد آمد و تصاویر ویژه‌ای به شما نشان داده می‌شود که آنها بصورت نقاط رنگی با اعداد و اشکال رنگی مخفی طراحی شده‌اند. اگر نقص درد رنگی داشته باشید، برایتان دیدن برخی از الگوهای موجود در این نقاط رنگی سخت یا غیرممکن خواهد بود.تست‌های کامپیوتری یا موبایلی نیز وجود دارد که می‌تواند در غربالگری سریع کوررنگی مفید باشد، ولی این تست‌ها شاید به اندازه تست‌های استاندارد داخل مطب پزشک، دقیق نیستند.

بهترین روش های درمان و رفع مشکل کور رنگی (دالتونیسم)


هیچ درمانی برای اکثر انواع کوررنگی وجود ندارد، مگر این کوررنگی شما مربوط به استفاده از داروی خاص یا عارضه چشمی خاصی باشد. قطع مصرف دارویی که باعث بروز مشکل در بینای شده یا درمان عارضه چشمی می‌تواند باعث بهتر شدن دید رنگی شخص شود.

عینک‌ها

عینک‌ها

افرادی که به کوررنگی قرمز-سبز خاصی مبتلا هستند، شاید بتوانند از مجموعه ویژه‌ای از عینک‌ها استفاده کنند تا به آنها در درک دقیق‌تر رنگ‌ها تحت وضعیت‌های نوری خاص کمک کند. این عینک‌ها با فیلتر کردن برخی از طول موج‌های نور کار می‌کند تا به مردم در تشخیص بهتر رنگ‌های سبز و قرمز کمک نماید. این عینک‌های دید رنگی نرمال را برای شخص ایجاد نمی‌کنند ولی می‌توانند باعث شوند نمود خاصی از رنگ‌ها ملموس‌تر دیده شوند. عینک‌های ترمیم رنگ برای هر کسی که به کوررنگی قرمز-سبز دچار است مناسب نیست. چشم‌پزشک می‌تواند به شما در تعیین اینکه آیا می‌توانید از این عینک‌ها بهره‌مند شوید کمک کند.

لنزها

لنز

برخی افراد از لنزهای تماسی خاصی استفاده می‌کنند تا درک رنگی را بهبود بخشند، این لنزهای از فیلترهایی تشکیل شده‌اند که در عینک‌ها نیز یافت می‌شود. اگر در تشخیص رنگ‌ها دشواری دارید یا اگر این مشکلات را در کودک خود دیده‌اید، حتماً برای مشورت بیشتر به متخصص چشم مراجعه کنید. چشم‌پزشک می‌تواند به شما در تعیین اینکه آیا می‌توانید از این لنز‌ها بهره‌مند شوید کمک کند.

راه‌حل‌های خانگی

راه‌حل‌های خانگی

سعی کنید از این نکات بهره بگیرید تا اگر دچار کوررنگی هستید در کارهای روزمره به شما کمک کنند.

  • ترتیب اشیاء رنگی را به حافظه خود بسپارید. اگر دانستن رنگ هر شیء مهم است، همچون نور چراغ راهننمایی، ترتیب رنگ‌ها را به خاطر بسپارید.
  • اشیاء رنگی را که می‌خواهید با سایر اشیاء تطبیق بدهید برچسب دار کنید. از کسی که دید رنگی خوبی دارد بخواهید تا به شما در ترتیب دهی و برچسب زنی به لباس‌هایتان کمکتان کند. ترتیب لباس‌هایتان در کمد یا دراور باید به گونه‌ای باشد که لباس‌هایی را که می‌توان با هم پوشید در کنار هم قرار گیرند.

“کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است.”

Post Author: مجله آنلاین چشم پزشکی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

You may also like

سندرم خشکی چشم:تغییر در کیفیت دید و بینایی و کمیت اشک چشم

خشکی چشم، که همچنین سندرم خشکی چشم نامیده می‌شود، امروزه

ضعیفی چشم:تقویت و بهبود قدرت بینایی و کاهش سردردهای ناشی از آن

ضعیفی چشم غالبا با یکی از موارد نزدیک‌­بینی (با نام مایوپیا)

آب مروارید دیابتی:کدر شدن لنز یا عدسی چشم در اثر دیابت و درمان آن

کاتاراکت یا آب مروارید عارضه‌ای است که در طی آن عدسی