خراشیدگی یا زخم قرنیه

خراشیدگی قرنیه در واقع خراش افتادن روی چشم است. این اتفاق می‌تواند در کسری از ثانیه رخ دهد. شاید با انگشت اشتباهاً به چشم خود ضربه بزنید یا چیزی زیر پلکتان گیر کند، مثل گرد و خاک یا شن ریزه. چشم‌ها دردناک شده و وقتی پلک‌هایتان را می‌بندید هم وضعیتش بهتر نمی‌شود – اگر بتوانید چشمانتان را ببندید. نور باعث سوزش و خارش چشم می‌شود. این علائم یعنی قرنیه‌تان خراشیده شده است. قرنیه لایه‌ای شفاف است که روی عنبیه، بخش رنگی چشم، را می‌پوشاند. این لایه همچنین روی مردمک چشم را نیز گرفته است — دایره‌ای مشکی در وسط چشم‌هایتان. اگر درد شدیدی در چشم‌هایتان یا کدر شدن بینایی را تجربه می‌کند، حتماً باید بلافاصله به دنبال مراقبت‌های پزشکی باشید. چشم پزشک با دقت چشم شما را معاینه می‌کند و ممکن است قطره‌های مسکّن یا آنتی بیوتیک برایتان تجویز کند تا چشم شما را در برابر عفونت محافظت کند.

 فرنیه، لایه خارجی شفاف و محافظ چشم است. این لایه که شکلی گنبدی دارد، به محافظت از چشم‌های از اجسام خارجی کمک کرده و همچنین نقش مهمی در بینایی ایفا می‌کند. طیف وسیعی از امراض و اختلالات هستند که می‌توانند قرنیه را درگیر کنند. حتی حساسیت‌های به ظاهر خفیف چشمی نیز می‌تواند باعث زخم و خراشیدگی شود، پس به دنبال مراقبت‌های فوری پزشکی بودن بسیار اهمیت دارد.

دلایل خراشیدگی قرنیه چشم


دلایل خراشیدگی قرنیه چشم عبارتند از:

  • ضربه خوردن به چشم با ناخن، خودکار یا قلم موی آرایشی
  • رفتن گرد و خاک، شن، خاک اره یا سایر مواد خارجی به چشم
  • رفتن مواد شیمیایی به چشم
  • مالیدن شدید چشم‌ها
  • استفاده از لنزهای تماسی کثیف یا با اندازه نامناسب
  • ابتلا به نوع خاصی از عفونت چشم
  • جراحی بدون حفاظت مناسب از چشم
  • انجام ورزش‌ها یا درگیر شدن در فعالیت‌های جسمانی با خطر بالا بدون استفاده از عینک محافظ
  • استفاده بیش از حد از لنزهای تماسی

شاید علائم این عارضه بلافاصله خود را نشان ندهد. در نتیجه شاید حتی متوجه نشوید که علت آن چه بوده است.

علایم خراشیدگی یا زخم قرنیه


اگر پیش از قرنیه خود را خراش داده باشید، قطعاً حس آن را به خاطر خواهید داشت. اگر تا بحال برای شما پیش نیامده است، علائم آن عبارتند از:

  • احساس وجود شن یا خرده سنگ در چشم
  • داشتن درد، مخصوصاً در هنگام باز و بسته کردن چشم‌ها
  • اشک ریزش و قرمزی
  • حساس شدن به نور
  • داشتن بینایی کدر

روش های تشخیص زخم شدن قرنیه چشم


افرادی که قرنیه‌ چشمشان زخم شده بهتر است به چشم پزشک مراجعه کنند. افرادی که به بیماری‌های جدی‌تری مبتلا هستند نیز باید به چشم پزشکی با تخصص قرنیه مراجعه نمایند. اگر جراحت مرتبط با یک اختلال سیستماتیک پیش زمینه‌ای باشد، با پزشک خود مشورت کنید و/یا می‌توانید به یک روماتولوژیست مراجعه کنید. از آنجایی که زخم‌های قرنیه مشکلی جدی هستند، بهتر است به چشم پزشک مراجعه شود (پزشک متخصصی که تخصصش در زمین مراقبت از چشم و جراحی چشم است).

  • چشم پزشک شما می‌تواند وجود هرگونه زخم را با استفاده میکروسکوپ‌های ویژه چشم که به آنها لامپ شکاف می‌گویند، شناسایی کند. برای مشاهده راحت‌تر زخم، پزشک یک قطره حاوی رنگ فلورسین را در چشم شما خواهد چکاند.
  • ممکن است چشم پزشک از قطره چشمی بی‌حسی موضعی استفاده کند تا زخم قرنیه را معاینه و تشخیص دهد، ولی این قطره را نمی‌توان برای کنترل درد مورد استفاده قرار داد. استفاده از این قطره چشمی بی‌حس کننده به کرات، می‌تواند باعث وخامت زخم قرنیه شود.
  • اگر پزشک شما فکر می‌کند که عفونت باعث زخم شده، ممکن است نمونه‌ای زخم برداشته و آن را برای معاینات بیشتر به آزمایشگاه بفرستد.

روش های درمان ساییدگی و خراش قرنیه چشم


اگر سوالی در مورد درمان موثر خراشیدگی یا زخم قرنیه چشم دارید در این قسمت کلیک کنید.

 به منظور درمان زخم قرنیه، پزشکان باید در ابتدا علت  زخم را مشخص کنند. درمان نباید پس از بروز این عارضه به تأخیر بیفتد. شاید پزشک به شما درمان‌های زیر را پیشنهاد کند:

 درمان پزشکی

درمان پزشکی

پزشک ممکن است درمان‌های پزشکی را برای شما پیشنهاد کند تا مانع از عفونی شدن چشم شما شود:

  • چشم پزشک در صورتی که از لنزهای تماسی استفاده می‌کنید، آنها را خارج می‌کند.
  • عموماً اگر چشم پزشک به وجود عفونت باکتریريال در چشم شما مشکوک باشد، چشم بندی را روی چشمان شما نخواهد گذاشت. استفاده از چشم بند، محیطی گرم و تاریک را ایجاد می‌کند که رشد باکتریريال را سبب می‌شود.
  • احتمالاً به درمان با آنتی بیوتیک‌های موضعی یا ضد قارچ‌ها نیاز داشته باشید، یا ترکیبی از درمان با تزریق زیر ملتحمه و/یا داروهای آنتی بیوتیک‌/ ضد قارچ‌های خوراکی.
  • در صورت شدت زخم قرنیه، شاید نیاز به بستری شدن باشد.
  • در بعضی موارد، چشم پزشک ممکن است از لنزهای تماسی بعنوان بانداژی برای کمک به پروسه بهبودی استفاده کند.

دارو

دارو

پزشک برایتان داروهایی را تجویز خواهد کرد تا درد و قرمزی را تسکین دهد، داروهایی که زخم قرنیه را درمان می‌کنند عبارتند از:

  • از آنجایی که عفونت یکی از وقایع شایع در زمان زخم قرنیه است، چشم پزشک برایتان قطره چشمی آنتی بیوتیک تجویز خواهد کرد. اگر عفونت خیلی گسترده باشد، شاید نیاز باشد از این قطره‌های آنتی بیوتیک تا یک قطره در هر ساعت نیز استفاده کنید، حتی در سرتاسر ساعات شب. برخی بیماران به بیش از یک نوع درمان خواهند داشت و برخی نیازمند قطره‌های چشمی هستند که بصورت دست ساز در داروخانه یا بیمارستان ترکیب می‌شوند.
  • به تجویز داروی مسکّن معمولاً نیاز نیست. استامینوفن یا ایبوپروفن بدون نسخه می‌تواند برای کمک به درد مورد استفاده قرار گیرد. برخی افراد شاید احساس کنند که داروهای مسکّن به همراه قطره‌های چشمی باعث متسع شدن مردمک چشمشان می‌شود (قطره‌های چشمی سیکلوپلژیک).
  • قطره‌های استروئیدی نیز ممکن است تجویز شوند.

جراحی برای زخم قرنیه

جراحی برای زخم قرنیه

اگر زخم را نتوان با دارو کنترل کرد یا اگر زخم خطری متوجه سوراخ کردن قرنیه کند، بیمار احتمالاً به جراحی اورژانسی نیاز پیدا خواهد کرد – عملی که به آن پیوند قرنیه گفته می‌شود. جراح در ابتدا بیهوشی عمومی یا بی‌حسی موضعی ایجاد می‌کند، که این موضوع به سلامت، سن، مصدومیت چشم یا بیماری آن بستگی دارد و همچنین تمایل شما برای این که در طول عمل می‌خواهید خواب باشید یا خیر. اگر از بی‌حسی موضعی استفاده شود، چند تزریق در زیر پوست اطراف چشم انجام می‌شود تا عضلاتی را که پلک زدن و حرکات چشم را کنترل می‌کنند ریلکس شوند و برای بی‌حس کردن چشم از قطره چشمی کمک گرفته خواهد شد. در این حالت، در طول عمل بیدار خواهید بود و اکثر افراد هیچ ناراحتی‌ای در این حالت نداشته‌اند. پس از آن بی‌حسی یا بیهوشی تأثیر خود را گذاشت، ابزاری به نام اسپکولوم پلک مورد استفاده قرار می‌گیرد تا پلک‌های شما را از هم باز نگاه دارد. سپس جراح ناحیه درگیر قرنیه را اندازه گیری می‌کند تا تعیین اندازه بافت اهدایی مورد نیاز تعیین شود.

درمان پیگیری پس از زخم قرنیه


اگر نیازی به بستری شدن نداشته باشید، چشم پزشک برایتان قطره‌های چشم و داروی مسکّن تجویز خواهد کرد تا در منزل به طور منظم مصرف کنید. باید بصورت روزانه برای جلسات پیگیری به چشم پزشک خود مراجعه کنید تا زمانی که چشم پزشک برایتان تجویز دیگری کند. بهتر است در صورتی که علائم همچون وخامت بینایی، درد، ترشحات چشمی یا تب را تجربه کردید بلافاصله با چشم پزشک خود تماس بگیرد.

 روش های پیشگیری از آسیب قرنیه چشم


برای هریک از علائم چشمی بلافاصله به دنبال مراقبت پزشکی از جانب یک چشم پزشک باشید. حتی مصدومیت‌های به ظاهر خفیف به قرنیه می‌تواند باعث زخم قرنیه شده و نتایج مخربی در صورت درمان نشدن به بار آورد از جمله کوری یا از دست دادن چشم.

  • هنگامی که در معرض ذرات ریزی هستید که ممکن است وارد چشمانتان شوند با استفاده از عینک یا محافظ چشم از چشمان خود محافظت کنید.
  • اگر به بیماری خشکی چشم مبتلایید یا پلک‌هایتان کاملاً بسته نمی‌شود، از قطره اشک مصنوعی استفاده کنید تا رطوبت چشمانتان حفظ شود. علاوه بر این، ممکن است چشم پزشک سایر داروهای خشکی چشم را برایتان تجویز کند و/یا درمان‌هایی همچون کمپرس آب گرم، پلاگ‌های چشمی یا جراحی پلک.
  • اگر از لنزهای تماسی استفاده می‌کنید، شدیداً در مورد نحوه نظافت و استفاده از آنها مراقب باشید و بطور منظم به چشم پزشک یا اپتومتریست مراجعه کنید تا مراقبت‌های منظم و پیشگیرانه را برای شما انجام دهد.
  • همیشه دستان خود را پیش از انجام کاری با لنزهایتان بشوئید و خشک کنید. هیچگاه از بزاق برای مرطوب کردن لنز‌های خود استفاده نکنید زیرا دهان حاوی باکتری‌هایی است که می‌تواند به قرنیه شما آسیب برساند.
  • لنز‌های خود را هر بعد از ظهر از چشم در آورید و به دقت آنها را تمیز کنید یا در صورتی که از لنزهای یک روز مصرف استفاده می‌کنید، آن را دور بیاندازید. هرگز از آب لوله کشی برای شستن لنزهایتان استفاده نکنید.
  • هیچگاه با وجود لنزهای تماسی در چشمانتان نخوابید.
  • هر شب هنگام خواب لنزها را در محلول‌های ضد عفونی کننده نگهداری کنید. همیشه از محلول‌های تازه استفاده کنید.
  • لنزهای خود را هر وقت که چشم‌های تحریک شد درآورید و تا وقتی که چشم‌هایتان احساس بهتری داشتند از آنها استفاده نکنید.
  • بطور منظم لنزهای تماسی خود را با محلول ضد عفونی کننده تمیز کنید و آن را با هوا بصورت برعکس خشک کنید. هیچگاه آنها را با آب لوله کشی نشویید. حداقل هر سه ماه جعبه لنزهای تماسی خود را دور بیاندازید.

 سوالات متداول


سوالات متداول

آیا راه حل خانگی برای زخم قرنیه وجود دارد؟

بله، باید در ابتدا با پزشک خود مشورت کنید تا درمانی بی خطر و ایمن برایتان انجام شود.

  • اگر از لنز تماسی استفاده می‌کند آن را بلافاصله درآورید.
  • روی ناحیه آسیب دیده از کمپرس سرد استفاده کنید.
  • چشمان خود را با دست لمس نکنید و نمالید.
  • با شستن دست‌هایتان به کرات و خشک کردن آنها با حوله تمیز، احتمال وخامت عفونت را کاهش دهید.
  • از داروی مسکّن بدون نسخه استفاده کنید، همچون استامینوفن (تیلنول) یا ایبوپروفن (موترین).
  • ارزیابی زودهنگام چشم پزشک در صورتی که حتی مشکوک به زخم قرنیه هستید از اهمیت زیادی برخوردار است.

چه زمانی بیماران می‌توانند استفاده از لنزهای تماسی را بعد از درمان زخم قرنیه از سر بگیرند؟

به محض برطرف شدن عفونت، بیماران باید از چشم پزشک خود زمانی که مجدداً می‌توانند از لنزهای تماسی استفاده کنند را جویا شوند، زیرا سناریوی هر بیمار با دیگری فرق می‌کند. باید از لنزهای تماسی تازه و همچنین باید از محصولات مراقبتی جدید استفاده کرد (جعبه، محلول ضد عفونی کننده). معمولاً حتی بعد از درمان عفونت، محتاطانه‌تر است که بگذارید سطح قرنیه به روند بهبودی خود ادامه دهد پیش از آنکه مجدداً به سراغ استفاده از لنزهای تماسی بروید. اغلب اوقات، به محض از سر گرفتن استفاده از لنزهای تماسی، آن را باید طبق برنامه زمانی جدیدی استفاده کنید، که بصورت تدریجی زمان استفاده از آنها را افزایش می‌دهد.

عدم درمان زخم قرنیه در آینده موجب چه عوارضی خواهد شد؟

زخم قرنیه حقیقتاً یکی از موارد اورژانسی است. بدون درمان، زخم می‌تواند به سایر نقاط کره چشم بیمار گسترش یابد. ممکن است بیمار در مدت زمان کوتاهی بطور ناقص یا کاملاً کور شود. همچنین ممکن است قرنیه سوراخ شود، یا ممکن است بیمار به زخم‌های بیشتر، آب مروارید یا آب سیاه دچار شود.

بهبودی زخم قرنیه چقدر طول می‌کشد؟

با درمان مناسب بیشتر زخم‌های قرنیه، عفونت باید در عرض دو الی سه هفته بهبود یابد ولی ممکن است به حتی چندین ماه مراقبت از چشم‌ها نیاز باشد که این زمان به شدت عفونت بستگی دارد. اگر اسکارهای ناشی از زخم‌های سابق قرنیه باعث مختل شدن بینایی شده، ممکن است برای بازیابی بینایی طبیعی به پیوند قرنیه نیاز باشد.

Post Author: مجله آنلاین چشم پزشکی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

You may also like

تنبلی چشم(آمبلیوپی)بدلیل اختلال در عملکرد طبیعی چشم همراه با سردرد

آمبلیوپی که آن را با عنوان تنبلی چشم می‌شناسیم، یک

عینک برای مطالعه و اصلاح مشکلات بینایی (عیوب انکساری، انحراف چشم و…)

انواع مختلفی از مشکلات بینایی وجود دارد که می‌تواند بینایی

تومورهای چشمی: اختلال در سلول‌های پوستی چشم و تغییر رنگ لایه‌های آن

تومورهای چشم معمولا تومورهای ثانویه ناشی از سرطان هایی هستند