حساسیت چشمی ناشی از عوامل آلرژی زا: درمان با شناخت و کنترل عوامل

چه در حال لذت بردن از هوای تازه بهاری باشید چه در حال گردگیری انباری خانه، مواد آلرژن در تمام روزهای سال آزادانه در گردش هستند. این آلرژن‌ها باعث بروز علائم آلرژی همچون سرفه، عطسه، بینی گرفته یا آبریزش بینی – و چشمان متورم و انواع حساسیت های چشمی می‌شود. آلرژی می‌تواند باعث پف و قرمزی، خارش، آبریزش و ناراحتی شدید چشم‌ها شود. دلیل متورم شدن چشم‌ها … ناشی از این است که چشم‌ها در معرض آلرژن‌های موجود در هوا قرار گرفته‌اند. اساساً اتفاقی که در چشم‌ها می‎‎‌افتد این است که، وقتی آلرژن‌ها به سطح چشم‌ها می‌رسند، می‌توانند خود را در اشک حل کنند. اینگونه به بافت چشم (ملتحمه) می‌رسند و با آنتی بادی‌هایی که به سلول‌های چشم متصل هستند واکنش می‌دهند. این آنتی بادی‌ها باعث می‌شوند بدن هیستامین ترشح کند – که همچنین دلیل گرفتگی بینی به همراه تورم چشم‌ها می‌شود. آلرژن‌هایی که باعث این نوع آسیب‌دیدگی می‌شوند شامل آلرژن‌های محیط باز همچون گرده‌های گل و هاگ‌ها و آلرژن‌های محیط بسته همچون آلرژن‌های سگ و گربه و هاگ‌ها هستند. داروهای بدون نیاز به نسخه می‌توانند برای مدت کوتاهی علائم آلرژی را تسکین دهند. درمان‌های تجویزی می‌توانند باعث درمان کوتاه مدت یا بلند مدت این بیماری شود. قطره چشمی باعث شستشوی چشم شده و لوبریکانت‌های چشمی نیز می‌تواند چشم‌های ملتهب را آرام کرده و به دفع آلرژن‌ها کمک کند. قطره‌های چشمی ضد انعقاد می‌تواند قرمزی چشم‌ها را با محدود کردن رگ‌های خونی در چشم کاهش دهد. این قطرات اندکی چشم را می‌سوزانند و تمام علائم آلرژی را نیز از بین نمی‌برند. علاوه بر این، اثر این قطرات کوتاه مدت است. اگر بیشتر از چند روز از این قطره‌های چشمی استفاده کنید باعث “بازگشت” قرمزی چشم‌ها می‌شود. قطرات چشمی شامل کتوتیفن می‌تواند علائم آلرژی را تا 12 ساعت تسکین دهد. این قطرات باعث بازگشت قرمزی چشم‌ها حتی در صورت استفاده طولانی مدت نخواهند شد.

تشخیص حساسیت های چشمی
حساسیت چشمی هنگامی ایجاد می‌شود که سیستم ایمنی بدن فرد حساس شده و واکنشی بیش از حد نسبت به چیزی که از محیط اطراف وارد بدن می‌شود نشان دهد، که در سایرین هیچ مشکلی ایجاد نمی‌کند. واکنش آلرژیک هنگامی رخ می‌دهد که “چیزی” (که به آن آلرژن می‌گویند) به آنتی بادی‌هایی برخورد کند که به سلول‌های ماستوسيت متصل هستند، این سلول‌ها با ترشح هیستامین و سایر مواد یا ترکیبات شیمیایی به این آلرژن‌ها پاسخ می‌دهند که منجر به نشت مویرگ‌های خونی شده و باعث خارش، قرمزی و آبریزش چشم‌ها می‌شود. علائم حساسیت چشمی با بعضی از بیماری‌های چشمی یکسان است، در نتیجه تشخیص دقیق علت این علائم ضروری است. علائم آلرژی چشم طیف وسیعی دارد از قرمزی نسبتاً آزاردهنده چشم‌ها تا التهاب شدیدی که بینایی فرد را مختل می‌کند. اگر علائم ادامه یافتند و داروهای بدون نیاز به نسخه نیز باعث تسکین علائم نشد، به یک متخصص آلرژی مراجعه کنید، پزشک متخصص با بازبینی سابقه پزشکی و علائم شما و انجام معاینات و آزمایشات مختلف می‌تواند علت حساسیت چشمی را تعیین کند. این آزمایشات می‌تواند شامل معاینه با میکروسکوپ باشد، که رگ‌های متورم خونی روی سطح چشم را نشان می‌دهند. علاوه بر این، پزشک انواع خاصی از گلبول‌های سفید که در نواحی درگیر با آلرژی حاضر می‌شوند را آزمایش می‌کند. برای این منظور کمی ملتحمه (بافت داخلی پلک) چشم خراش داده می‌شود تا پزشک بتواند این گلبول‌ها را ببیند.

آیا چشم ها نیز درگیر آلرژی و حساسیت می شوند؟


آلرژی و حساسیت

وقتی می‌گویید: “من آلرژی دارم” مردم توقع دارند شما تنها عطسه کنید. ولی بینی شما تنها بخشی از بدن نیست که در حمله آلرژی مورد تهاجم قرار می‌گیرد. ممکن است شما چشمانی قرمز، متورم و خارش دار داشته باشید. علل اصلی این آلرژی‌ها — گرده‌های گل، گرد و غبار، شوره بدن حیوانات خانگی، پر و سایر آلرژن‌های خارج و داخل خانه — می‌توانند باعث بروز علائم آلرژی چشم شوند. برای درمان این بیماری، باید عامل بروز آلرژی را شناخته و از علائم آن دوری کنید. قطره‌های چشمی و سایر داروها می‌توانند باعث تسکین علائم شوند.

محرک‌های آلرژی چشم


محرک آلرژی

به آلرژی چشم،”آلرژی آماس ملتحمه” نیز گفته می‌شود. همچون هر واکنش آلرژیک دیگری، این آلرژی نیز به خاطر فعال شدن اشتباه سیستم ایمنی بدن، یعنی مکانیسم دفاع طبیعی بدن، اتفاق می‌افتد. هنگامی که آلرژی دارید، بدن شما به چیزهایی واکنش نشان می‌دهد که در حقیقت، مضر نیستند، همچون گرده گل، گرد و غبار، هاگ یا موی بدن حیوانات. بدن ماده‌ای به نام هیستامین ترشح می‌کند که موجب تورم و التهاب می‌شود. رگ‌های خونی  موجود در چشم‌ها متورم شده و چشم‌ها دچار قرمزی، خارش و آبریزش می‌شوند. ممکن است واکنش آلرژی شما به موارد زیر باشد:

  • گرده‌های گل، گیاه و درختان: واکنش به این مواد شایع‌ترین آلرژی چشم است و به آن آلرژی فصلی چشم گفته می‌شود.
  • گرد و غبار، موی حیوانات و سایر آلرژن‌های موجود در خانه: این نوع آلرژی در تمام طول سال رخ می‌دهد و به آن آلرژی ملتحمه (کنژنکتیویت) مزمن گفته می‌شود.
  • آرایش، عطر یا سایر ترکیبات شیمیایی نیز می‌توانند محرک آلرژی چشم باشند که به آن آلرژی تماسی کنژنکتیویت گفته می‌شود.
  • واکنش آلرژی به لنزهای تماسی که به آن آلرژی کنژنکتیویت پاپیلاریگفته می‌شود و باعث قرمزی و حساسیت چشم می‌شود.

علائمی که باید به آنها توجه کنید 


علایم آلرژی

شاید علائم شما به محض تماس چشم با آلرژن آغاز شود یا شاید تا دو یا چهار روز هیچ علامتی نداشته باشید. علائم آلرژی چشم عبارتند از:

  • قرمزی و حساسیت چشم‌ها
  • خارش
  • اشک یا آبریزش چشمی
  • پلک متورم
  • قرمزی، سوختگی یا درد
  • حساسیت به نور

معمولاً علائم دیگری نیز بروز می‌کنند، همچون گرفتگی یا آبریزش بینی و عطسه.

درمان حساسیت‌های چشمی


برخی از داروهایی که برای درمان آلرژی بینی استفاده می‌شود، می‌تواند برای آلرژی چشم‌ها نیز مصرف شود. برای تسکین سریع علائم، قطره‌های چشمی و قرص‌های بدون نیاز به نسخه می‌توانند موثر باشند.

قرص‌های آنتی هیستامین و قطرات چشمی

آنتی هیستامین

قرص‌های آنتی هیستامین و قطرات چشمی از طریق مهار هیستامین خارش و آبریزش چشم را کنترل می‌کنند. این قرص‌ها عبارتند از: سیتریزین(سیتریزین)، دیفن هیدرامین (بنادریل)، فکسوفنادین (آلگرا) یا لوراتادین (Alavert، کلاریتین) و غیره. برخی از این داروها باعث سرگیجه می‌شوند. قطرات آنتی هیستامین می‌تواند خارش و آبریزش چشم‌ها را از بین ببرد. می‌توانید چند بار در روز از این داروها استفاده کنید، ولی به خاطر داشته باشید که نباید از داروهای بدون نیاز به نسخه بیش از 2 الی 3 روز استفاده کرد. داروهای تجویزی شامل آزلاستین (Optivar)، امداستین دی فومارات (Emadine)، لووکاباستین (لیووستین) و اولوپاتادین (پاتانول) هستند.

این داروها گاهی اوقات با سایر قطره‌های چشمی ترکیب می‌شوند، از جمله بعضی از قطره‌ها که تورم عروق خونی موجود در چشم را کاهش می‌دهند. نباید از این قطره‌ها که به عنوان ضد انعقاد شناخته می‌شوند بیش از چند روز استفاده کرد. همچنین در صورت ابتلا به آب سیاه از این قطره‌ها استفاده نکنید. آنتی‌هیستامین‌های بدون نیاز به نسخه عبارتند از: سیتریزین، آفتالمیک (زرویات) و کتوتیفن فومارات (کلاریتین چشمی).

 انواع قطره‌های چشمی

قطره چشم

برخی از قطره‌ها فقط هنگامی موثرند که پیش از حمله آلرژی مصرف شوند. اثربخشی این قطره‌ها نسبت به آنتی‌‌هیستامین‌ها کندتر ولی بادوام تر است. گاهی اوقات از این قطره‌ها در ترکیب با آنتی‌هیستامین‌ها استفاده می‌شود. این نوع قطره‌ها نیاز به نسخه دارند:

  • قطره چشمی کرومولین  (کرولوم)
  • لودوکسامید (آلومید)
  • ندوکرومیل سدیم (آلوکریل)
  • پمیرولاست پتاسیم (آلاماست)

کتورولاک (آکیولار یا آکیول صفر نوع دیگر قطره چشمی است). این قطره خارش چشم‌ها را در کمتر از یک ساعت کاهش می‌دهد. شاید ابتدا کلی سوزش داشته باشد. قطره‌های چشمی استروئید شامل لوتپرندول (آلرکس و لوتمکس) آلرژی‌های شدید و مزمن چشم را درمان می‌کنند. از این داروها تنها در مدت کوتاهی استفاده می‌شود زیرا عوارض جانبی جدی دارند. اگر علائم شما تسکین نیافت، احتمالاً پزشک واکسن آلرژی برایتان تجویز خواهد کرد. با واکسن آلرژی بدن شما در معرض مقادیر زیادی از آلرژن در طول زمان قرار می‌گیرد و به تدریج به آن عادت خواهد کرد. بسته به علت آلرژی شما، قرص‌های خوراکی یا قطره‌های چشمی که اثراتی شبیه به واکسن آلرژی دارند می‌توانند به جای واکسن استفاده شوند.

نکاتی برای کاهش تورم چشم 


کاهش تورم چشم

به یاد داشته باشید که ما در مورد چشم‌ها، یکی از حساس‌ترین اعضاء بدن، صحبت می‌کنیم، پس حتما پیش از آزمایش هرگونه درمان با پزشک خود مشورت کنید. این نکات را نیز در نظر داشته باشید:

  • صورت خود را بشوئید: شستن صورت یکی از اولین کارهایی است که باید برای مبارزه با چشمان متورم و خارش دار انجام دهید. این کار می‌تواند به از بین بردن آلرژن‌هایی که به پوست و مژه‌های شما چسبیده کمک کند.
  • چشمان خود را آبکشی کنید: در صورت امکان می‌تواند با کمی آب چشمان خود را آبکشی کنید، این کار معمولاً اثربخش است. این کار باعث شسته شدن و دفع آلرژن‌ها از داخل چشم‌ها می‌شود. می‌توانید چشم‌های خود را با آب بشوئید یا یک پارچه نخی خنک و خیس را روی چشمانتان بگذارید.
  • از کمپرس یخ استفاده کنید: گذاشتن کمپرس یخ در اطراف چشم‌ها می‌تواند در کاهش خارش و تورم چشم‌ها موثر باشد. یک حوله یا پارچه نخی را در آب سرد گذاشته و سپس در یخچال قرار دهید. سپس پارچه را روی چشمان خود بگذارید تا تورم آن کاهش یابد. چشمان خود نمالید، هرچقدر هم بخارند. خاراندن چشم‌ها باعث بدتر شدن حساسیت می‌شود.
  • از قطره‌های چشمی ضد آلرژی استفاده کنید: استفاده از قطره‌های چشمی بدون نیاز به نسخه، خارش و تورم ناشی از آلرژی را در چشم‌ها کاهش می‌دهد. از قطره‌های مرطوب کننده چشمی (اشک مصنوعی) برای مرطوب کردن چشم‌های خشک و دفع آلرژن‌ها استفاده کنید. لنزهای تماسی خود را درآورید.
  • از داروهای خوراکی ضدآلرژی یا واکسن آلرژی استفاده کنید: داروهای آلرژی تجویزی یا بدون نیاز به نسخه از جمله آنتی‌هیستامین‌ها می‌توانند باعث تسکین علائم خفیف تر آلرژی مثل چشمان متورم شوند.
  •  در خانه بمانید: شرایط آب و هوایی در آلرژی نقش دارند. یک روز بادی با وجود گرده‌های بسیار زیاد در هوا می‌تواند باعث بروز آلرژی و متورم شدن چشم‌ها شود، زیرا دائماً شما را در معرض آلرژن‌ها قرار می‌دهد. در روزهایی که میزان آلرژن‌ها در خارج از خانه بسیار بالاست داخل خانه بمانید – و فعالیت‌های خارج از خانه خود را در روزهای بارانی یا پس از بارانی انجام دهید که میزان آلرژن‌های موجود در هوا کم است.
  • عینک آفتابی: از عینک آفتابی در بیرون از منزل استفاده کنید. این عینک‌ها مانع از وارد شدن گرده‌ها و سایر آلرژن‌ها به داخل چشم‌های شما می‌شوند.

چه زمانی مراجعه به پزشک ضروری است؟ 


اگر هر کدام از این علائم را داشتید باید بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید:

  • احساس کردن بودن چیزی در چشم
  • درد در چشم
  • تاری دید
  • کاهش وسعت یا قدرت بینایی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *