کراتوکونوس

کراتوکونوس یک اختلال بینایی است و هنگامی رخ می‌دهد که شکل طبیعی گرد قرنیه (بخش جلوی چشم) نازک شده و شکل نامنظم (مخروطی) به خود می‌گیرد. این شکل غیرطبیعی از متمرکز شدن صحیح  ورود نور به چشم روی شبکیه جلوگیری کرده  و باعث انحراف دید می‌شود. در مراحل اولیه ، کراتوکونوس یا قوز قرنیه باعث تاری و انحراف دید شده و حساسیت به تابش خیره کننده و نور را افزایش می‌دهد.  این علائم معمولاً در اواخر دوران نوجوانی یا اواخر دهه بیست زندگی ایجاد می‌شود. قوز قرنیه ممکن است به مدت ۱۰-۲۰ سال پیشرفت کرده و سپس پیشرفت آن روند آهسته به خود بگیرد.  هر چشم ممکن است بطور متفاوت تحت تاثیر قرار می‌گیرد.  همچنان که قوز قرنیه پیشرفت می‌کند، قرنیه  بیشتر ورم کرده و دید می‌تواند دچار انحراف بیشتری شود. در موارد بسیار کمی، قرنیه متورم شده و ممکن است باعث کاهش ناگهانی شدید دید شود.  اگر این ورم ناگهانی رخ دهد،  پزشک ممکن است قطره چشمی را برای رفع موقتی مشکل تجویز کند اما دارویی وجود ندارد که بتواند از پیشرفت این اختلال جلوگیری کند.

پیشگیری و بهبود وضعیت قوز قرنیه با استفاده از عینک و لنزهای تماسی

قرنیه مسئول کیفیت دید چشم است. هنگامی که این ناحیه آسیب می‌بیند،  منجر به مشکلات چشمی مختلف مانند قوز قرنیه می‌شود. عینک یا لنزهای تماسی برای اصلاح نزدیک بینی یا آستیگمات خفیف که ناشی از مراحل اولیه کراتوکونوس باشد، استفاده می‌شود. لنزهای تماسی باید به دقت روی چشم قرار داده شود و معاینات مداوم و تغییرات لنز ممکن است مورد نیاز باشد، تا دید خوب فرد بدست آمده و حفظ شود.

علل بیماری قوز قرنیه


تحقیق جدید پیشنهاد می‌کند که ضعف بافت قرنیه منجر به قوز قرنیه شده که ممکن است ناشی از عدم تعادل آنزیم قرنیه باشد. این عدم تعادل قرنیه را نسبت به آسیب اکسیدکننده از ترکیباتی مانند رادیکال‌های آزاد حساس کرده، و باعث ضعیف شدن و ورم آن به سمت جلو می‌شود. عوامل خطر این آسیب اکسیدکننده و ضعف قرنیه شامل آمادگی ژنتیکی است، که بیان کننده این مشکل است که چرا اغلب بیماری کراتوکونوس بیش از یک نفر در خانواده را تحت تاثیر قرار می‌دهد.  کراتوکونوس نیز با قرار گرفتن بیش از حد در معرض اشعه ماورا بنفش خورشید، مالش شدید چشم، سابقه استفاده نادرست از لنزهای تماسی و سوزش مزمن چشم ارتباط دارد.

علائم کراتوکونوس چشم یا قوز قرنیه 


همچنان که شکل قرنیه نامنظم‌تر می‌شود، باعث پیشرفت نزدیک بینی و ایجاد آستیگمات می‌شود، و مشکلات بیشتر با انحراف و تاری دید ایجاد می‌کند. حساسیت به تابش شدید و نور نیز ممکن است رخ دهد. اغلب بیماران مبتلا به کراتوکونوس هربار که برای مراقبت‌های چشم  به پزشک مراجعه می‌کنند ، تغییراتی را در تجویز عینک مشاهده می‌کنند.

روش های تشخیص قوز قرنیه توسط پزشک


روش های تشخیص قوز قرنیه توسط پزشک

قوز قرنیه به دو روش دید چشم را تغییر می‌دهد:

  • همچنان که قرنیه از شکل گرد به حالت مخروطی تبدیل می‌شود، سطح آن از حالت صاف به شکل موجدار تغییر می‌کند. این مشکل را آستیگمات نامنظم می‌نامند.
  • همچنان که جلو قرنیه بزرگتر می‌شود، دید بیمار بیشتر نزدیک بین می‌شود. تنها اجسام بسیار نزدیک را می‌توانند بوضوح ببینند. هرچه جسم دورتر باشد شبیه به یک جسم تار دیده می‌شود.

چشم‌پزشک می‌تواند علائم را در طول معاینات چشم متوجه شود.  همچنین می‌توانید علائمی را که ناشی از کراتوکونوس باشد ذکر کنید. این علائم عبارتند از :

  • تغییر ناگهانی دید در یک چشم
  • دو بینی هنگام نگاه کردن با یک چشم
  • اجسامی که در نزدیک یا در فاصله دور قرار دارند با انحراف دیده می‌شود
  • هنگامی که به یک نور درخشان نگاه می‌کنند هاله ای را اطراف آن می‌بینند
  • خط خط شدن نور
  • دیدن تصاویر دوتایی یا سه تایی خیالی
  • احساس ناراحتی حین رانندگی به دلیل تاری دید بخصوص در شب

پزشک برای اطمینان از اینکه شما دچار قوز قرنیه هستید، نیاز به اندازه گیری  شکل قرنیه دارد. راه‌های مختلفی برای انجام اینکار وجود دارد. متداول‌ترین راه توپوگرافی قرینه نامیده می‌شود، که تصاویری از قرینه گرفته و در چند ثانیه آن را بررسی می‌کند. کودکانی که والدین آنها دچار قوز قرنیه هستند باید از سن ۱۰ سالگی و هرسال برای بررسی قرنیه، توپوگرافی قرنیه انجام دهند. حتی اگر نتیجه توپوگرافی قرنیه کودک شما طبیعی است، مهم است که هرسال این آزمایش را انجام دهید. با گذشت زمان ممکن است تغییرات ثابتی وجود داشته باشد که نشان دهد بیماری شروع شده است. با آزمایشات سالانه ، پزشک شما می‌تواند نتایج را باهم مقایسه کند تا درصورت وجود تغییرات آن را تشخیص دهد.

رایج ترین روش های درمان کراتوکونوس یا قوز قرنیه چشم


اگر در مورد هریک از روش های اصلاح و درمان قوز قرنیه چشم سوالی دارید در این قسمت کلیک کنید.

در  کراتوکونوس متوسط چشم، عینک یا لنز تماسی ممکن است کمک کننده باشد. اما همچنان که بیماری پیشرفت می‌کند، و قرنیه نازک شده و بطور فزاینده ‌ای شکل آن نامنظم‌تر می‌شود، عینک‌ها و لنز‌های نرم تماسی  بیش از آن اصلاح دید کافی را فراهم نمی‌کند.  روش‌های درمان کراتوکونوس پیش‌رونده عبارتند از :

استفاده از لنز‌های تماسی نرم                          

استفاده از لنز‌های تماسی نرم

اخیراً سازندگان لنزهای تماسی ، لنزهای تماسی نرم سفارشی را معرفی کرده‌اند که برای اصلاح کراتوکونوس خفیف تا متوسط طراحی شده است. این لنزهای براساس اندازه‌های قوز قرنیه چشم بیمار ساخته می‌شود و می‌تواند راحت‌تر از لنزهای نفوذپذیر به گاز  (GPs) یا لنزهای تماسی هیبرید برای برخی از استفاده کنندگان است. لنزهای تماسی نرم سفارشی که برای اصلاح قوز قرنیه در دسترس هستند، شامل:

  • لنزهای کراسافت (Bausch + Lomb). این لنزهای هیدروژل سیلیکونی با درجه آب بالا می‌تواند تا ۲۰ دیوپتر از نزدیک بینی یا دور بینی و تا حدود -۱۲ دیوپتر آستیگمات را اصلاح کند.
  • لنزهای نواکون (Bausch + Lomb). این لنزهای هیدروژلی با آب متوسط می‌تواند تا ۳۰ دیوپتر از نزدیک بینی یا دور بینی و تا -۱۰ درجه آستیگمات را اصلاح کند.

هر دو لنز محدوده گسترده از پارامتر‌های مناسب برای سفارش دارند، و نسبت به لنزهای نرم عادی  برای ثبات در چشم‌های دچار قوز قرنیه قطر بزرگتری دارند. در مطالعات اخیر از عملکرد بصری  لنزهای نرم هلالی و لنزهای سخت نفوذپذیر به گاز برای اصلاح کراتوکونوس خفیف، گرچه لنزهای نفوذپذیر به گاز ، شدت دید بهتری در  شرایط کنتراست کم فراهم می‌کند، لنزهای نرم هلالی در آزمایشات شدت با کنتراست بالا، بطور مساوی عملکرد خوبی دارند. لنزهای تماسی هلالی نرم برای قوز قرنیه بطرز چشمگیری گرانتر از لنزهای نرم عادی هستند، اما  بیمه ممکن است برخی از هزینه‌های مرتبط با لنزهای تماسی برای قوز قرنیه را پوشش دهد.

 لنزهای نفوذپذیر به گاز   

لنزهای نفوذپذیر به گاز                                    

اگر عینک‌ها یا لنزهای تماسی نرم نتواند قوز قرنیه را کنترل کند، سپس  لنزهای تماسی نفوذپذیر به گاز معمولاً درمانی است که برای بیمار توصیه می‌شود. لنزهای نفوذپذیر به گاز روی هلالی قرنیه قرار گرفته و حالت نامنظم آنرا به شکل صاف تغییر می‌دهد، سطح منکسر را برای بهبود دید یکسان می‌کند.  لنزهای مناسب تماسی روی یک چشم که کراتوکونوس دارد، اغلب چالش برانگیز و زمان‌بر است. ممکن است برای مراجعات منظم به چشم‌پزشک مراجعه کرده و او مناسب بودن و تجویز را دقیق تنظیم کند، بخصوص اگر کراتوکونوس چشم به پیشرفت ادامه دهد.

لنزهای تماسی Piggyback       

لنزهای تماسی Piggyback                         

چون قرار دادن لنزهای تماسی نفوذپذیر به گاز روی قرنیه مخروطی شکل گاهی اوقات باعث ناراحتی برای شخصی که دچار کراتوکونوس است، می‌شود،  برخی از چشم‌پزشکان دو نوع متفاوت لنز تماسی روی هم قرار گرفته (piggyback) را روی یک چشم قرار می‌دهند. این روش در کراتوکونوس شامل قرار دادن یک لنز تماسی نرم مانند لنز هیدروژل سیلیکونی روی چشم است، و سپس یک لنز نفوذپذیر به گاز را روی لنز نرم قرار می‌دهند. این روش راحتی استفاده از لنز را افزایش داده ، چون لنز نرم مانند یک پد  انعطاف‌پذیر در زیر لنز نفوذپذیر به گاز عمل می‌کند.  چشم‌پزشک به دقت قرار دادن لنز تماسی روی هم را تحت نظر گرفته تا اطمینان حاصل کند که اکسیژن کافی به سطح چشم می‌رسد، که هنگام قرار دادن دو لنز روی یک چشم می‌تواند مشکل ایجاد کند.  با این وجود، بیشتر لنزهای تماسی جدید – هم نفوذپذیر به گاز و هم نرم – عمدتاً برای قرار گرفتن روی هم نفوذپذیری کافی برای اکسیژن دارند.

لنزهای تماسی هیبرید   

لنزهای تماسی هیبرید                

لنزهای تماسی هیبریدی کلیرکان (ClearKone)  و  اولتراهلث (UltraHealth) که توسط SynergEyes ساخته شده،  یک مرکز سخت نفوذپذیر به اکسیژن را با یک دامنه محیطی نرم ترکیب می‌کند. این لنزها بخصوص برای بیماری قوز قرنیه طراحی شده و ناحیه نفوذپذیر به گاز در مرکز لنز  روی قرنیه مخروطی شکل برای افزایش راحتی قرار می‌گیرد. لنزهای تماسی هیبریدی بینایی موج‌دار یک لنز تماسی نفوذپذیر به گاز را و راحتی استفاده که با لنزهای نرم رقابت می‌کند را فراهم کرده،  تا تناسبی را ایجاد کند که بطور کامل با شکل نامنظم چشمی را که دچار کراتوکونوس شده مطابقت داشته باشد.

لنزهای اسکلرال و نیمه اسکلرال       

لنزهای اسکلرال و نیمه اسکلرال                              

این لنزهای نفوذپذیر به گاز با قطر بزرگ – به اندازه کافی بزرگ هستند که حاشیه و لبه لنزها روی سفیدی چشم (اسکلرا) قرار می‌گیرد. لنزهای اسکلرال بخش بزرگی از اسکلرا را پوشش داده، در حالی که لنزهای نیمه اسکلرال تنها یک ناحیه کوچک را می‌پوشاند. چون مرکز لنزهای اسکلرال و نیمه اسکلرال روی قرنیه با شکل نامنظم قرار می‌گیرد، این لنزها برای راحتی بیشتر به سطح مخروطی شکل چشم فشاری وارد نمی‌کند. این لنزهای بزرگ نیز نسبت به لنزهای تماسی نفوذپذیر به گاز ثبات بیشتری داشته و چون تنها بخش کوچکی از قرنیه را پوشش می‌دهد، با هر بار پلک زدن  حرکت می‌کند.

لنزهای پروتز          

لنزهای پروتز                

چون چشم‌هایی که دچار قوز قرنیه هستند، سالم شدن آنها چالش برانگیز هستند، بیمارانی که دچار بیماری شدید هستند، نیاز به لنزهای اسکلرال پیشرفته دارند که مانند یک پوسته پروتزی دو برابر می‌شود. این درمان عملکرد بینایی را حفظ کرده ، بهبودی را حمایت میکند، علائم را کاهش داده و کیفیت زندگی را برای بیمارانی که از بیماری پیچیده قرنیه مانند کراتوکونوس رنج می‌برند را بهبود می‌بخشد.

اینتکس (حلقه چشم)           

اینتکس (حلقه چشم)             

هنگامی که بیمار به کراتوکونوس مبتلا شده ممکن است نتواند مدت زمان بیشتری با لنزهای تماسی یا عینک ، دید عملکردی خود را حفظ کند، بنابراین به اینتکس یا حلقه چشم نیاز خواهد داشت.  این حلقه‌های پلاستیکی کوچک زیر سطح چشم در حاشیه قرنیه قرار داده می‌شود و به تغییر شکل قرنیه برای داشتن وضوح دید بهتر کمک می‌کند. مطالعات زیادی نشان می‌دهد که اینتکس می‌تواند  شدت بینایی اصلاح شده در چشمی که دچار قوز قرنیه است را تا متوسط خط دوم از جدول استاندارد چشم  بهبود بخشد.  قرار دادن این حلقه چشم این مزایا را دارد که می‌تواند برداشته شده و قابل تعویض است. روش جراحی تنها حدود ۱۰ دقیقه طول می‌کشد. اگر قوز قرنیه به پیشرفت خود ادامه دهد، اینتکس ممکن است پیوند قرنیه را به تاخیر بیاندازد اما از آن جلوگیری نمی‌کند.

کراتوپلاستی هدایت شده با توپوگرافی      

کراتوپلاستی هدایت شده با توپوگرافی        

این عمل می‌تواند به صاف کردن بی‌نظمی‌های سطح قرنیه کمک کند. این درمان از انرژی امواج رادیویی استفاده می کند،  این انرژی را با استفاده از یک میله کوچک در چندین نقطه از اطراق قرنیه اعمال می‌کند، تا سطح جلوی چشم را تغییر شکل دهد.  یک نقشه توپوگرافیک که با تصاویرکامپیوتری از سطح چشم ایجاد شده، به ایجاد طرح درمان شخصی کمک می‌کند.

کراس لینک کردن قرنیه      

کراس لینک کردن قرنیه                        

کراس لینک کردن قرنیه که همچنین کراس لینک کلاژن قرنیه یا CXL نامیده می‌شود، بافت قرنیه را تقویت کرده تا ورم سطح چشم را در بیماری کراتوکونوس متوقف کند.  دو نوع کراس لینک کردن قرنیه وجود دارد:

  • بدون اپیتلیوم
  • با اپیتلیوم

 در کراس لینک بدون اپیتلیوم، لایه بیرونی قرنیه  (که اپیتلیوم نامیده می‌شود) برداشته می‌شود تا ورود ریبوفلاوین، نوعی از ویتامین b را به قرینه امکان‌پذیر سازد، که سپس با نور UV  فعال می‌شود. در روش کراس لینک با اپیتلیوم (که همچنین کراس لینک مخاط چندگانه نامیده می‌شود)، اپیتلیوم قرنیه در طول درمان دست‌نخورده باقی می‌ماند. روش درمان با اپیتلیوم نیاز به زمان بیشتری دارد که ریبوفلاوین به قرنیه نفوذ کند، اما با توجه به حامیان این تکنیک مزایای بالقوه آن شامل خطر کمتر عفونت، ناراحتی و درد کمتر و بهبودی دید سریعتر است. کراس لینک قرنیه ممکن است به طرز چشمگیری نیاز به پیوند قرنیه را در بیماران قوز قرنیه کاهش دهد. همچنین  این درمان به عنوان روشی برای درمان یا پیشگیری از عوارض پس از لیزیک یا دیگر جراحی اصلاح دید بکار گرفته می‌شود.

پیوند زدن قرنیه                  

پیوند زدن قرنیه    

پیوند قرنیه در موارد شدید مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این روش ، قرنیه مخروطی شکل برداشته شده و با یک قرنیه اهدا شده جایگزین می‌شود. میزان موفقیت این روش ۹۰ درصد است، که بسیار بیشتر از پیوند  اندام‌های دیگر است، زیرا قرنیه خون نداشته و نیازی به آن نیز ندارد. پس از عمل، تقریبا ًتمامی بیماران هنوز به عینک یا لنز تماسی نیاز خواهند داشت تا اصلاح بیشتر نزدیک بینی انجام شود.

پیوند قرنیه    

پیوند قرنیه                      

پیوند قرنیه ، که در پزشکی به نام اپی‌کراتوفاکیا شناخته می‌شود، شامل پیوند یک لایه از سلو‌ل های اپیتلیال قرنیه (سطح یا پوست مانند) از قرنیه خود بیمار در لایه اطراف مخروط مرکزی توسط جراح چشم است که شیب قرنیه را صاف کرده و برمی‌دارد. میزان موفقیت این روش نسبت به پیوند زدن قرنیه مطابقت داشته اما این روش این مزیت را دارد که نیازی به بافت پیوندی نیست.

راه حل های پیشگیری از قوز قرنیه چشم


قوز قرنیه قابل پیشگیری نیست‌، اما در افرادی که این بیماری تشخیص داده می‌شود، می‌توان کارهایی انجام داد تا اطمینان حاصل کنید که عملکرد چشم در بهترین حالت خود قرار داشته باشد و از بدتر شدن بیماری جلوگیری شود:

  • همیشه از دستورالعمل چشم‌پزشک پیروی کنید.
  • تغییرات دید خود را تحت نظر بگیرید، و هر علائم جدیدی را هرچه سریعتر به چشم پزشک خود اطلاع دهید.
  • داروهایی را که توسط پزشک شما تجویز نشده است مصرف نکنید. اگریکی از اعضای خانواده یا دوستان شما بیماری مشابهی دارد، ازداروهای آنها استفاده نکنید، چراکه ممکن است نیازهای شما با آنها متفاوت باشد.
  • با داروها و قطره‌های بدون نسخه خود درمانی نکنید.
  • از آرایش در اطراف چشم خودداری کنید
  • اگر ماده‌ای چشم شما را آزار می‌دهد، از ادامه مصرف آن خودداری کنید.
  • هنگام شنا یا فعالیت‌های ورزشی از عینک محافظتی استفاده کنید
  • اگر دچار حساسیت فصلی هستید، قبل از شروع فصل آن را درمان کنید.

سوالات متداول


سوالات متداول

آیا کراتوکونوس به دید آسیب می‌رساند؟

تغییرات قرنیه می‌تواند باعث شود که فوکوس چشم را بدون عینک یا لنزهای تماسی غیر ممکن سازد.در واقع، ممکن است به پیوند قرنیه نیاز باشد، تا اگر مشکل شدید باشد، دید اصلاح شود.

آیا عمل جراحی لیزیک برای افرادی که دچار قوز قرنیه هستند، خطرناک است؟

بله، جراحی اصلاح دید با لیز – لیزیک– برای افرادی که دچار قوز قرنیه هستند، خطرناک است زیرا می‌تواند قرنیه را ضعیف‌تر کرده و  دید را بدتر کند. فردی که حتی دچار درجه کمی قوز قرنیه دارد، نباید جراحی لیزیک انجام دهد.

“کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است.”

Post Author: مجله آنلاین چشم پزشکی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

You may also like

سندرم خشکی چشم:تغییر در کیفیت دید و بینایی و کمیت اشک چشم

خشکی چشم، که همچنین سندرم خشکی چشم نامیده می‌شود، امروزه

ضعیفی چشم:تقویت و بهبود قدرت بینایی و کاهش سردردهای ناشی از آن

ضعیفی چشم غالبا با یکی از موارد نزدیک‌­بینی (با نام مایوپیا)

آب مروارید دیابتی:کدر شدن لنز یا عدسی چشم در اثر دیابت و درمان آن

کاتاراکت یا آب مروارید عارضه‌ای است که در طی آن عدسی