بلفارواسپاسم چیست

بلفارواسپاسم خود به خودی خوش خیم (BEB) یک عارضه‌ی عصبی نادر است که افراد مبتلا به آن شاهد انقباض غیرارادی در عضلات اطراف چشم خود می‌باشند. این اسپاسم ها به طور متناوب ایجاد شده و از بین می‌روند. علائم این عارضه ممکن است به شکل پریدن چشم و چشمک زدن بوده و یا علائمی از آسیب به چشم وجود داشته باشند. درنهایت BEB منجر به بسته شدن غیرارادی چشم خواهد شد. علت اصلی بلفارواسپاسم خود به خودی خوش خیم شناخته نشده است. این عارضه در گروهی از اختلالات به نام دیستونی کانونی بزرگسالی قرار می‌گیرد. دیستونی گروهی از اختلالات حرکتی است که از نظر علائم، علل، پیشرفت و روش‌های درمانی با یکدیگر تفاوت دارند. این گروه از عارضه‌های عصبی معمولاً با انقباضات غیرارادی عضلات شناخته می‌شوند که منجر به قرار گرفتن بدن در حالت و موقعیت غیرطبیعی شده و بعضاً درد ایجاد می‌کنند.

علل


علل بلفارواسپاسم

علت بروز بلفارواسپاسم خود به خودی خوش خیم شناخته نشده است. محققین تصور می‌کنند که علت این عارضه ممکن است متشکل از چند عامل مختلف باشد (برای مثال ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی).

  • مغز: اختلال در عملکرد بخشی از مغز به نام گانگلیون های قاعده‌ای می‌تواند در ایجاد بلفارواسپاسم خود به خودی خوشم خیم نقش داشته باشد. گانگلیون های قاعده‌ای ساختارهایی تشکیل شده از سلول‌های عصبی هستند که در عمق مغز قرار گرفته‌اند. گانگلیون های قاعده‌ای در تنظیم عملکردهای حرکتی و یادگیری نقش دارند. مشکل اصلی مربوط به گانگلیون های قاعده‌ای در افراد مبتلا به BEB واضح نیست.
  • عوامل ژنتیکی: در برخی از موارد بلفارواسپاسم به صورت وراثتی در یک خانواده وجود دارد. در این موارد نادر واضح است که BEB می‌تواند عارضه‌ای وراثتی باشد. به منظور تشخیص دقیق‌تر نقش عوامل ژنتیکی بر روی ایجاد بلفارواسپاسم خود به خودی خوش خیم تحقیقات بیشتری لازم خواهند بود.
  • بیماری‌های چشم: در برخی از موارد افراد مبتلا به این عارضه سابقه‌ای از بیماری‌های چشم مثل ضربه‌ی فیزیکی به چشم را دارند. البته هیچ ارتباط مشخصی بین بیماری‌های موضعی چشم و گگ ثابت نشده است.
  • اختلالات ثانویه: در اکثر افراد مبتلا، گگ به طور ناگهانی و بدون وجود دلیل خاصی ایجاد می‌شود. ممکن است بلفارواسپاسم به طور ثانویه در اثر اختلالاتی مثل دیسکینزی تاخیری و یا دیستونی عمومی، بیماری ویلسون و انواع سندرم‌های پارکینسون ایجاد شود. همچنین ممکن است بلفارواسپاسم به طور ثانویه در اثر استفاده از برخی داروهای خاص به خصوص داروهایی که برای درمان بیماری پارکینسون استفاده می‌شوند ایجاد شود.
  • استرس: از آن جایی که فعالیت اعصاب تحت تأثیر استرس قرار می‌گیرد تصور می‌شود که استرس و یا آسیب‌های فیزیکی به سر می‌توانند منجر به بلفارواسپاسم شوند. در یک مورد، بلفارواسپاسم شدید یک خانم در عرض چند ثانیه با استفاده از تزریق بوتاکس درمان شد. جالب‌تر اینکه هنگام بازگشت برای درمان مجدد عارضه، یک تست pin prick بر روی یک چشم او انجام شده و بدون استفاده از هرگونه دارو، وضعیت هر دو چشم او بهبود یافت.
  • خشکی چشم  و یا حساسیت به نور: ممکن است ارتباطی بین خشکی چشم و حساسیت به نور وجود داشته باشد و خشکی چشم می‌تواند محرکی برای گگ باشد.
  • عدم تعادل کلسیم / منیزیم یا پتاسیم: برخی از متخصصین چشم عقیده دارند که عدم تعادل کلسیم، منیزیم و یا پتاسیم می‌تواند منجر به پرش چشم شود. استفاده از منیزیم معمولاً توصیه می‌شود.

علائم و نشانه‌ها


علائم و نشانه‌ها

در مراحل اولیه، گگ با مشاهده‌ی پلک زدن مکرر و اجباری و ناراحتی چشم که معمولاً در اثر برخی محرک‌ها مثل نور شدید، خستگی، فشار روحی و عوامل محیطی مثل باد و آلودگی هوا تشدید می‌شود تشخیص داده می‌شود. گگ تقریباً همیشه هر دو چشم را تحت تأثیر قرار می‌دهد. زمان انقباض و گرفتگی عضلات ممکن است افزایش یافته و منجر به بسته یا نیمه بسته شدن پلک‌ها شود. ممکن است باز نگه داشتن چشم‌ها برای فرد مبتلا به شکل پیشرونده سخت‌تر شود. در موارد شدید، ممکن است گرفتگی عضلات در حدی شدید باشد که پلک فرد در هر بار گرفتگی ساعت‌ها بسته باشد. با وجود اینکه بینایی فرد سالم باقی خواهد ماند، بسته بودن طولانی مدت پلک‌ها عملاً فرد را کور خواهد کرد. گگ ممکن است همراه با دیستونی بخش تحتانی صورت، دهان و یا فک ایجاد شود. در این موارد ممکن است گگ با قفل شدن فک، کج شدن دهان و یا بیرون آمدن زبان همراه باشد. به این عارضه سندرم مایژ (Meige) یا دیستونی کرانیال گفته می‌شود. همچنین ممکن است گگ با خشکی بیش از حد چشم‌ها مرتبط باشد. در اکثر بیماران انقباضات و گرفتگی‌ها در طول روز و زمان بیداری فرد ایجاد شده و زمانی که فرد خواب است این انقباضات از بین می‌روند تا زمانی که فرد در روز بعد بیدار شود. علائم گگ ممکن است به طور موقتی با کمک فعالیت‌هایی مثل آواز خوندن، خندیدن، خمیازه و جویدن کاهش یابند. برخی دیگر از فعالیت‌ها ممکن است علائم عارضه را تشدید کنند که در این میان می‌توان به خواندن، راه رفتن، تلویزیون دیدن، قرار گرفتن در معرض نورهای شدید و رانندگی اشاره کرد. استرس نیز می‌تواند علائم این عارضه را تشدید کند.

چه کسانی در معرض این بیماری هستند؟


چه کسانی در معرض این بیماری هستند

گگ در خانم‌ها بیشتر از آقایان دیده می‌شود. سن میانگین برای شروع این عارضه ۵۶ سالگی است. تخمین زده می‌شود که سالیانه نزدیک به ۲۰۰۰ نفر در ایالات متحده‌ی آمریکا با عارضه‌ی گگ تشخیص داده می‌شوند. میزان شیوع BEB در جوامع عمومی تقریباً ۵ در هر ۱۰۰۰۰۰ نفر می‌باشد.

تشخیص


تشخیص

هیچ آزمایش بالینی برای تشخیص دقیق گگ وجود ندارد. تشخیص بر اساس معاینه‌ی جامع بالینی، بررسی سوابق پزشکی بیمار و شناسایی علائم کلیدی عارضه صورت می‌گیرد.

روش‌های درمان


روش‌های درمان

درمان گگ عبارت است از:

دارودرمانی خوراکی

تقریباً یک سوم از افراد مبتلا به استفاده از داروهای خوراکی درمان می‌شوند. برای این کار داروهای آنتی کولینرژیک و کاهنده‌ی دوپامین مثل تترابنازین استفاده می‌شوند. نتیجه‌ی درمان با این داروها معمولاً متوسط و نارضایت بخش بوده و معمولاً موقتی است. ازجمله دیگر داروهایی که برای درمان گگ مورد استفاده قرار گرفته‌اند می‌توان به کلونازپام، تری هکسی فنیدیل، دیازپام و باکلوفن اشاره کرد.

تزریق کانونی سم بوتولینم

سم بوتولینم توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) به عنوان یک روش درمانی برای گگ تأیید شده و امروزه به اصلی‌ترین روش درمان این عارضه تبدیل شده است. تکنیک تزریق مقادیر کم بوتولینم به عضله‌ی گرد دور چشم می‌تواند این عضله را به مدت تقریبی ۳ ماه ضعیف کرده و پس از آن باید روش درمانی تکرار شود. تزریق سم بوتولینم برای بسیاری از افراد مبتلا به بلفارواسپاسم مفید بوده ولی برخی از افراد پاسخ خوبی به این روش نشان نمی‌دهند.

عمل جراحی

عمل جراحی برای برداشتن عضله‌ی پلک چشم به تنهایی و یا همراه با تزریق سم بوتولینم مورد استفاده قرار می‌گیرد: در افرادی که دارودرمانی تأثیر مفیدی بر روی آن‌ها نداشته است از دو روش عمل جراحی استفاده می‌شود. در یک روش به نام میکتومی پروتراکتور، عضلات پلک چشم به طور کامل یا جزئی برداشته می‌شوند. در گذشته روشی به نام نورکتومی برای درمان افراد مبتلا به گگ مورد استفاده قرار می‌گرفت. با این حال میزان عوارض این عمل نسبت به میکتومی بسیار بالاتر بوده و این روش امروزه مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. در نورکتومی بخش‌هایی از عصب صورت (فاسیال) که به عضله‌ی گرد دور چشم می‌روند قطع می‌شوند. ممکن است در اثر این کار بخش فوقانی صورت دچار فلج شود ولی شاخه‌های عصبی پس از یک دوره‌ی چند ماهه یا چند ساله دوباره رشد می‌کنند.

خود مراقبتی


خود مراقبتی

می‌توانید مکمل منیزیم مصرف کنید ولی قبل از این کار باید با پزشک خود در مورد مزمن بودن عارضه مشورت کنید. از آن جایی که استرس می‌تواند یک عامل تاثیرگذار باشد، بعضاً توجه به عوامل استرس زا و ماساژ دادن خود می‌توانند مفید واقع شوند.

  • ماساژ دادن گونه‌ها، فک و عضلات لثه بعضاً می‌توانند در موارد خفیف علائم یا برطرف کنند.
  • در صورتی که درون دهان خود را لمس کنید عضله‌ی ماستر (ماضغه) را خواهید یافت. یک عضله‌ی سفت در پشت دهان که به طرف بالا و پایین حرکت می‌کند.
  • با استفاده از انگشت اشاره خود سر فوقانی عضله‌ی ماستر را پیدا کنید (کنار لثه‌های فک فوقانی) و آن را فشار دهید و به دنبال نقاط حساس و دردناک بگردید.
  • هر نقطه‌ی دردناک را در حدود ۳۰ ثانیه به طور نه چندان شدید و تا حدی که بتوانید تحمل کنید فشار دهید. درد زیاد کمکی به شما نخواهد کرد.
  • در بخش فوقانی این عضله بگردید و هر نقطه‌ی دردناکی را فشار دهید.
  • به همین شکل نقاط دردناک دیگر را نیز در امتداد لثه‌های فوقانی پیدا کرده و به مدت ۳۰ ثانیه فشار دهید.
  • این کار معمولاً بیش از ۳ تا ۴ روز علائم را تسکین نخواهد داد.
  • دیگر روش‌های حسی: موارد زیر را به صورت تک تک امتحان کنید و ببینید کدام یک برای شما مفید هستند:
    • انگشتان خود را بر روی شقیقه، بالای بینی و یا نقاط دیگری از صورت فشار دهید. این نقاط برای هر فرد متفاوت هستند.
    • از یک هدبند تنگ یا کلاه بیس بال استفاده کنید.
    • چشمان خود را بسته و سر خود را به عقب ببرید و یا پایین را نگاه کنید.
    • به یک مکان تاریک رفته و ساکت بنشینید و به هیچ چیز فکر نکنید. سعی نکنید خود را آرام کنید و فقط به نفس کشیدن خود فکر کنید.
    • آدامس بجوید، سوت بزنید، آهنگی را زمزمه کنید، آواز بخوانید و یا یک نی را بمکید.
    • با صدای بلند مطلبی را بخوانید.
  • در صورت امکان از داروهایی که منجر به بلفارواسپاسم شده و یا آن را تشدید می‌کنند دوری کنید.
  • از مصرف کافئین به خصوص قهوه، چای، شکلات و هرگونه نوشیدنی گازدار حاوی کافئین خودداری کنید.
  • سیگار را کنار بگذارید.
  • استفاده از عینک‌های تیره می‌تواند در نور شدید به شما کمک کند.
  • مطمئن شوید که وضعیت کامپیوتر شما مناسب است. از کامپیوتری استفاده کنید که فاصله‌ی نمایشگر تا چشم شما به اندازه‌ی طول یک دست باشد.
  • کاربران گوشی‌های تلفن همراه: گوشی خود را نزدیک به چشم نگیرید – این کار خستگی چشم را تشدید می‌کند. حداقل فاصله‌ی گوشی تا چشم شما باید بین ۳۰ تا ۳۵ سانتیمتر باشد.
  • در صورت امکان از نور طبیعی استفاده کنید.
  • برای کاهش استرس مزمن در محل کار اقداماتی انجام دهید و سعی کنید استرس را با استفاده از دارو و یا تمرینات یوگا کاهش دهید. همچنین می‌تواند مدتی قدم بزنید.

Post Author: مجله آنلاین چشم پزشکی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

You may also like

سندرم خشکی چشم:تغییر در کیفیت دید و بینایی و کمیت اشک چشم

خشکی چشم، که همچنین سندرم خشکی چشم نامیده می‌شود، امروزه

ضعیفی چشم:تقویت و بهبود قدرت بینایی و کاهش سردردهای ناشی از آن

ضعیفی چشم غالبا با یکی از موارد نزدیک‌­بینی (با نام مایوپیا)

آب مروارید دیابتی:کدر شدن لنز یا عدسی چشم در اثر دیابت و درمان آن

کاتاراکت یا آب مروارید عارضه‌ای است که در طی آن عدسی