اب مروارید چشمآب‌مروارید مادرزادی یک اختلال ارثی است که منجر به تاری عدسی چشم می‌شود. میزان آب‌مروارید معمولاً تعیین‌کننده میزان کاهش بینایی و گزینه‌های درمانی مورد نیاز است. علت اصلی آب‌مروارید یا کاتاراکت مادرزادی در حال حاضر مشخص نیست. آنچه که مشخص است اینست که این اختلال به شکل ژنتیکی منتقل شده و امکان دارد همراه با نقصهای مادرزادی دیگر ایجاد شود. آب‌مروارید مادرزادی معمولاً بوسیله جراحی آب‌مروارید درمان می‌شود؛ البته موفقیت جراحی به شدت علائم بستگی دارد. در صورتیکه آب‌مروارید به موقع تشخیص داده شده و درمان شود، روند بهبود به خوبی انجام می‌شود.

ممکن است اینگونه تصور کنید که تنها افراد سالخورده مبتلا به آب‌مروارید می‌شوند. ولی نوزادان و کودکان هم ممکن است به این عارضه مبتلا شوند. کلمه مادرزادی به این معناست که عدسی چشم نوزاد در دوران بارداری به درستی تشکیل نشده است. برخی مواقع آب‌مروارید یا کاتاراکت مادرزادی در اثر مشکلات مرتبط با کروموزوم مانند سندرم داون ایجاد می‌شود. گاهی هم این مشکل ارثی می‌باشد به این معنی که ممکن است مادر یا پدر به این عارضه مبتلا باشند. متداول‌ترین روش درمانی این عارضه جراحی می‌باشد.چنانچه آب‌مروارید مختصر باشد و بر بینایی کودک اثر نگذاشته باشد، احتمالاً نیازی به جراحی نمی‌باشد. در غیر این صورت بایستی جراحی انجام شود وگرنه بینایی در بلندمدت دچار مشکل می‌شود.

علت ایجاد آب‌مروارید مادرزادی در نوزادان


علت ایجاد آب‌مروارید مادرزادی ژنتیکی می‌باشد. اگرچه علت اصلی ایجاد آب‌مروارید به علت ویژگی خاص این عارضه در بسیاری از موارد مشخص نمی‌باشد.

  • آب‌مروارید مادرزادی می‌تواند در اثر عفونت ایجاد شود (مانند ایجاد آب‌مروارید در اثر سرخجه یا توکسوپلاسموز)
  • اختلالات مربوط به سوخت و ساز مانند نقص گالاکتوکیناز نیز می‌توانند منجر به ایجاد این عارضه شوند.
  • آب‌مروارید یا کاتاراکت مادرزادی می‌تواند همراه با نقصهای مادرزادی دیگر هم ایجاد شود.

آب‌مروارید مادرزادی که همراه با نقصهای دیگر مادرزادی ایجاد می‌شود شامل موارد زیر می‌باشد:

  • تریزومی ۱۳
  • سندرم پیر رابین
  • سندرم مارینسکو – شوگرن
  • سندرم لو
  • سندرم هالرمن – استریف
  • گالاکتوزومی
  • اکتودرمال دیسپلازی
  • سندرم داون
  • سندرم کنرادی- هونرمن
  • سندرم سرخجه مادرزادی
  • سندرم کندرو دیسپلایز

    علائم کاتاراکت چشم نوزادان


    علائم کاتاراکت مادرزادی چشم نوزادان شامل موارد زیر می‌باشد :

    • امکان دارد تیرگی خاکستری یا سفید رنگ در مردمک وجود داشته باشد، که با رنگ سیاه مردمک در تضاد می‌باشد.
    • اگر کاتاراکت در هر دو چشم ایجاد شود، امکان دارد نوزاد علائم ناشی از عدم آگاهی از محیط اطرافش نشان دهد.
    • امکان دارد به سبب تاری عدسی چشم، درخشش قرمز رنگ در مردمک چشم بیمار در عکسها مشاهده شود.
    • ممکن است در برخی از کودکان نشانه‌های حرکت سریع چشم (نیستاگومس) وجود داشته باشد.

    امکان دارد علائم مرتبط با اختلالات زمینه‌ساز ژنتیکی نیز وجود داشته باشند.

    عوارض بیماری کاتاراکت مادرزادی چشم کودکان


    بسیاری از عوارض (عوارض و خطرات آب‌مروارید) آب‌مروارید مادرزادی به سبب جراحی کاتاراکت برای درمان عارضه ایجاد می‌شوند. این عوارض شامل افزایش خطر در ارتباط با موارد زیر می‌باشند:

    • التهاب چشم
    • عفونت چشم
    • خونریزی چشم

    کودکانی که جراحی آب‌مروارید برای درمان آب‌مروارید مادرزادی انجام داده‌اند در دوره‌های بعدی در زندگی بیشتر در معرض ابتلا به دیگر شکلهای آب‌مروارید در چشمِ درمان نشده هستند.

    جراحی آب‌مروارید در کودکان ممکن است عوارضی در پی داشته باشد مانند:

    • ایجاد فشار بالای چشم، که در نهایت منجر به ایجاد گلوکوم ثانویه می‌شود.
    • جداشدگی شبکیه می‌تواند در اثر جراحی ایجاد شود.

    استفاده از بیهوشی در حین جراحی کاتاراکت می‌تواند باعث ایجاد مشکلاتی در نوزاد شود. امکان دارد اختلالات ژنتیکی مرتبط با کاتاراکت مادرزادی باعث ایجاد عوارضی در اندامها و دستگاههای بدن شود.

روش‌های تشخیص آب‌مروارید مادرزادی چشم کودکان


آزمایش‌ها و معایناتی که برای تشخیص آب‌مروارید مادرزادی استفاده می‌شوند عبارتند از :

  • معاینه کامل و سابقه کامل پزشکی (از والدین)
  • معاینه کامل چشم بوسیله متخصص چشم
  • معاینه نوزاد بوسیله پزشک متخصص اطفال که در درمان اختلالات ژنتیکی تجربه دارد
  • آزمایش برای تشخیص بیمار مانند آزمایش خون یا عکسبرداری با اشعه ایکس
  • آزمایش برای ارزیابی اختلالات احتمالی زمینه‌ساز ژنتیکی

    روش‌های درمان کاتاراکت یا آب‌مروارید مادرزادی در بچه‌ها


نیاز به جراحی کاتاراکت نیاز در کودک، به این بستگی دارد که آیا بینایی او آسیب دیده است یا خیر. اگر کاتاراکت مشکلی در بینایی ایجاد نکرده است، امکان دارد به درمان فوری نیازی نباشد و کودک تنها به معاینات منظم برای بررسی بینایی احتیاج داشته باشد. اگر آب‌مروارید بر بینایی اثر گذاشته باشد، معمولاً برای برداشتن عدسی تیره به جراحی و سپس به استفاده بلندمدت از عینک یا لنز تماسی نیاز است. با توجه به اینکه آب‌مروارید در کودکان نادر می‌باشد، پیش‌بینی میزان بهبود بینایی کودک بوسیله درمان مشکل می‌باشد. امکان دارد حتی با وجود درمان، بینایی بسیاری از کودکان در چشم یا چشمان آسیب‌دیده کاهش پیدا کند. اگرچه بیشتر کودکان قادر هستند که به مدرسه رفته و زندگی عادی داشته باشند.

عینک و لنز تماسی

بیشتر کودکان پس از جراحی آب‌مروارید بایستی از عینک یا لنز تماسی استفاده کنند؛ به این دلیل که دید چشم یا چشمهای جراحی شده تار خواهد بود زیرا که چشمها به خودی خود دیگر قادر نیستند به درستی فوکوس (تمرکز) کنند. جایگزین کردن قدرت تمرکز عدسی کاتاراکت به اندازه جراحی برای درمان آن دارای اهمیت است. در صورت استفاده از عدسیهای مصنوعی، بایستی از عینک یا لنز تماسی استفاده کرد تا کودک بتواند بر اشیاء نزدیکتر تمرکز کند؛ زیرا که عدسیهای مصنوعی می‌توانند تنها بر اشیا در دور دست تمرکز کنند. عینک یا لنز تماسی معمولاً چند هفته پس از جراحی بوسیله متخصص چشم به نام  اپتومتریست در چشم گذاشته خواهد شد. متخصص به شما در مورد زمان جایگزینی لنز تماسی (که معمولاً هر روزه انجام خواهد شد) به شما توصیه‌هایی خواهد کرد و نحوه انجام این کار را به شما آموزش خواهد داد. کودک باید پس از جراحی برای ارزیابی بینایی، به طور منظم معاینه انجام دهد. با توسعه بینایی در اثر افزایش سن، قدرت لنزهای تماسی را می‌توان تغییر داد.

استفاده از پچ (چشم‌بند)

تقریباً در تمامی موارد آب‌مروارید در یک چشم (و در مواردی که هر دو چشم مبتلا به آب‌مروارید هستند ولی یک چشم دچار ضعف بینایی است)  اپتومتریست استفاده موقتی از چشم‌بند روی چشم قوی‌تر را توصیه می‌کند. این روش، درمان اکلوژن نام دارد و هدفش بهبود بینایی در چشم ضعیفتر بوسیله اجبار مغز به تشخیص سیگنالهای بینایی در چشم است. بدون درمان، بینایی در چشم جراحی‌شده در بیشتر کودکان مبتلا به آب‌مروارید (در یک چشم) به درستی‌ترمیم نمی‌شود. متخصصین اپتومتریست عملکرد بینایی را ارزیابی می‌کنند و زمان مورد نیاز برای استفاده از چشم‌بند را توضیح خواهند داد. این مدت زمان به نوع آب‌مروارید و میزان ضعف بینایی بستگی دارد. استفاده از چشم‌بند برای کودک تجربه‌ای ناخوشایند محسوب می‌شود و بایستی آنها را به استفاده از آن تشویق کرد.

جراحی

جراحی آب‌مروارید کودکان و نوزادان در بیمارستان تحت بیهوشی عمومی انجام شده و کودک در طول جراحی بیهوشی می‌باشد. این جراحی که معمولاً بین یک تا دو ساعت زمان می‌برد، بوسیله جراح متخصص افتالمولوژی (پزشک متخصص چشم) انجام می‌شود. اگر آب‌مروارید از زمان تولد وجود داشته باشد، جراحی هرچه سریعتر (معمولاً یک یا دو ماه پس از تولد) انجام می‌شود. قبل از جراحی، متخصص افتالمولوژی قطره‌ای در چشم می‌ریزد تا مردمک گشاد شود. برش بسیار کوچکی در سطح قرنیه در جلوی چشم ایجاد شده و عدسی تیره خارج می‌شود. در برخی از موارد، عدسی پلاستیکی شفافی به نام لنز داخل چشمی (IOL) یا ایمپلنت داخل چشمی برای جایگزینی لنزی که خارج شده است، استفاده می‌شود. این کار به این علت انجام می‌شود که چشم بدون عدسی نمی‌تواند تمرکز کند. اگرچه استفاده از لنز تماسی یا عینک (در صورتیکه هر دو چشم آسیب‌دیده باشند) در کودکان و نوزادان برای جبران خارج کردن عدسیها متداول است. لنز تماسی یا عینک یک یا دو هفته پس از جراحی استفاده خواهند شد.

بیشتر متخصصین افتالمولوژی، استفاده از لنز تماسی یا عینک را در کودکان زیر ۱۲ ماه در زمان جراحی توصیه می‌کنند زیرا که خطر ایجاد عوارض و نیاز به جراحی ثانویه در کودکانی که لنز داخل چشمی استفاده می‌کنند بیشتر است. پس از پایان جراحی، برش ایجاد شده در چشم کودک با بخیه بسته شده و به تدریج جذب خواهد شد.

اقدامات بعد از عمل آب‌مروارید در اطفال

پس از عمل آب‌مروارید برای محافظت از چشم کودک، یک پد یا محافظ شفاف روی چشم قرار خواهد گرفت. بیشتر کودکان بایستی پس از جراحی در بیمارستان بمانند تا روند بهبودشان بررسی شود. در صورتی که آب‌مروارید در هر دو چشم کودک وجود داشته باشد، متخصص افتالمولوژی به طور جداگانه هر چشم را جراحی کرده تا خطر ایجاد عوارض در هر دو چشم را کاهش دهد. شما و کودکتان می‌توانید بین جراحی‌ها به منزل بروید. جراحی دوم معمولاً یک هفته پس از جراحی اول انجام می‌شود. کودک بایستی از قطره چشمی در منزل استفاده کند. قطره باعث کاهش التهاب، ورم و قرمزی در چشم می‌شود. هر دو تا چهار ساعت بایستی قطره‌ها در چشم کودک ریخته شوند. روش استفاده از قطره در بیمارستان به شما آموزش داده خواهد شد.

راهکارهای پیشگیری از بیماری آب‌مروارید مادرزادی توسط


والدین

در حال حاضر روش خاصی برای جلوگیری از اختلال آب‌مروارید مادرزادی وجود ندارد زیرا که این اختلال ژنتیکی می‌باشد. آزمایش‌های ژنتیکی از والدین کودک (و دیگر افراد خانواده) و تشخیص پیش از تولد (آزمایش مولکولی از جنین در زمان بارداری) می‌توانند به آگاهی بیشتر از خطرات در زمان بارداری کمک کنند. اگر سابقه وجود این عارضه در خانواده وجود دارد، مشاوره ژنتیک پیش از برنامه‌ریزی برای بچه‌دار شدن در ارزیابی خطرات کمک می‌کند.

Post Author: مجله آنلاین چشم پزشکی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

You may also like

سندرم خشکی چشم:تغییر در کیفیت دید و بینایی و کمیت اشک چشم

خشکی چشم، که همچنین سندرم خشکی چشم نامیده می‌شود، امروزه

ضعیفی چشم:تقویت و بهبود قدرت بینایی و کاهش سردردهای ناشی از آن

ضعیفی چشم غالبا با یکی از موارد نزدیک‌­بینی (با نام مایوپیا)

آب مروارید دیابتی:کدر شدن لنز یا عدسی چشم در اثر دیابت و درمان آن

کاتاراکت یا آب مروارید عارضه‌ای است که در طی آن عدسی